Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/13005 K.2012/10533

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/04/1998-05/04/2005 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının davalı işveren şirkete ait işyerinde 01.04.1998-25.04.2005 tarihleri arasında geçen ve davalı kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı şirkete ait 16207 sigorta nolu işyerinden 15.5.2001 tarihinde, 1002564 sigorta nolu işyerinden de 23.9.2003 tarihinde işe giriş bildirgelerinin verildiği, yine dava dışı 15567 sigorta nolu işyerinden 1.9.1998 tarihinde işe girişinin bildirildiği, bu işyerlerinden ve davalı işveren imzalı ücret bordroları düzenlenen 11010084 sigorta nolu işyerlerinden kısmi bildirimlerinin olduğu, sadece davalıya ait 16207 sigorta nolu işyerinin dönem bordrolarının Kurumdan celbedildiği,

diğer bildirim yapılan işyerlerine ait dönem bordroları ile kapsam ve kimin adına kayıtlı olduğuna dair Unvan ve adreslerinin Kurumdan sorulmadığı, davacının işverene karşı açtığı işçilik alacakları davasının kabulle sonuçlandığı ve 2 yıl 2 ay 21 gün (801 gün) kıdeminin esas alındığı, dosyaya celbedilen ve davalı işveren imzalı 11010084 sigorta nolu işyerine ait 2000 yılı, işe giriş bildirgesinin verildiği davalıya ait 1002564 sigorta nolu işyerine ait 2003 ve 2005 yılları, 16207 sigorta nolu işyerine ait 2001 ve 2004 yılları ücret bordrolarında bazı aylarda davacının imzasının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Somut olayda mahkemece fiili çalışmanın varlığı yöntemince ve yeterince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Gerçekten ifadesi hükme dayanak alınan tanıklar davacıyla birlikte davalıya ait 16207 sigorta nolu işyerinde 1998-2005 yılları arası dönem bordrolarında çalışmaları olup, davacının da davalı işveren şirkette çalıştığını doğruladıkları halde, mahkemece işçilik alacakları davasının kesinleştiği ve davacının bu davayı temyiz etmediği gerekçesiyle tespit isteminin reddi hatalı olmuştur. Gerçekten işçilik alacakları davası tespit davası için kesin delil değil, ancak yazılı delil sayılmaktadır.

Öte yandan davacının tespiti istenen dönem içerisinde çalışmasının sabit olması halinde ücret bordrolarında imzası olan aylara ilişkin olarak, imzalı çalışmanın işin o işyerinde kesintili geçtiğine karine olması ve bu yasal karinenin aksinin ispatlanamaması nedeniyle (...örneğin davacının imzasını taşıyan 2001 yılı 5. ayı ücret bordrosunda 17 günlük çalışma bulunmakla, artık aynı aydaki kalan 13 günün tespiti mümkün değildir...) reddedilmek suretiyle, diğer dönemler yönünden ise çalışmanın tespitine karar verilmesi gerekecektir.

Yapılacak iş, davacının ilk işe giriş bildirgesinin verildiği dava dışı (15567) sigorta sayılı işyerinin 506 sayılı Yasa kapsama alınma tarihi, Unvan ve adresi ile 1998-2005 yılları arası dönem bordrolarının, davalı şirkete ait (1002564) ve (16207) sigorta sayılı işyerlerinin 506 sayılı Yasa kapsama alınma tarihi, Unvan ve adresi ile 1998-2005 yılları arası dönem bordrolarının, yine davalı şirketçe imzalanan 2000 yılı ücret bordrolarına göre davalıya ait olduğu anlaşılan (11010084) sigorta sayılı işyerinin 506 sayılı Yasa kapsama alınma tarihi,

Unvan ve adresi ile 1998-2005 yılları arası dönem bordrolarının davalı SGK'dan sorulup celbedildikten sonra, dinlenen tanıkların işverene ait diğer işyerlerinde de çalışmaları olup olmadığını denetleyip, tanıkların diğer işyerlerinde de çalışmaları bulunduğu taktirde artık çalışmanın davalının değişik işyerlerinde 1998-2005 yılları arasında gerçekleştiği kabul edilip, ancak davacının tesbitini istediği 1.4.1998-15.4.2005tarihleri arasında davalı işverenin ücret bordrolarında davacının imzası olanlar ayrı ayrı saptanarak,

imzasını içeren ve bordrolara geçmiş sürelerdeki aylar yönünden eksik sürelerle ilgili olarak istemi reddetmek, imzalı olmayan bordrolardaki süreler yönünden ise, tespit isteminin kabulüne karar vermek ve de kuruma bildirilmiş süreler yönünden ise, tespitinde hukuki bir yarar bulunmadığından bildirilen bu süreler yönünden istemin hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde istemin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.