Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/13013 K.2012/8877

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ve davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 01.09.2000-10.02.2008 tarihleri arasında askerlik süresi dışında davalıya ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbitini istemiştir.

Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 2. maddesine göre bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için bir veya daha fazla işveren nezdinde eylemli biçimde hizmet akdine dayalı çalıştığının saptanması zorunludur.Hizmet akdinin unsurları; 1-Hizmetin belirli veya belirli olmayan bir zaman içinde görülmesi, 2-Hizmet akdinin konusu olan edimin işverene ait işyerinde yerine getirilmesi 3-Edimin ifası sırasında işverenin denetim ve gözetimi altında bulunması 4-Edimin ücret karşılığında yapılması ve ücretin zaman esası üzerinden saptanmasıdır. Ücret zaman itibariyle olmayıp yapılan işe göre verildiği takdirde dahi belirli ya da belirli olmayan bir zaman için alınmış veya çalışılmış oldukça hizmet akdi yine mevcuttur.

Öte yandan hizmet tesbitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılıkla yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve Dairemizin içtihatları gereğidir.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de, çalışmanın konusu, sürekliliği, başlangıç ve bitiş tarihleri konusunda tanıklarını sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları işverenle, işçiyle ve işyeriyle ilişkileri dikkate alınmalı, işin ve işyerinin niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, işyerinin bordrolarından yer alan çalışanları ile komşu ve yakın işyerlerinin kayıtlarıyla ya da araştırma ile belirlenmiş kimselerin beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli, çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıkça belirlenmelidir.

Mahkemece, davalıya ait işyerinde hammal olarak çalışan ve ücret ödemesi yapılan kişilerin bilgisine başvurulmadan sonuca gidilmesi doğru değildir.

Yapılacak iş;uyuşmazlık konusu dönemde davalı şirket tarafından hamaliye ücreti ödemeleri ile ilgili şirket kayıt ve belgelerini temin edip, ücret ödeme belgelerinde isimleri bulunan kişilerin beyanlarına başvurmak bu kişiler tarafından tutulan kayıtlar var ise bunları getirtmek davacının çalışmasının hizmet akdine dayalı olup olmadığının , tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı ve davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.