Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/13263 K.2012/10421

Davacı, dava dışı ... Turizm Nak. San. Tic. Ltd. Şti'nin 1994/6-1998/8. dönemi prim ve işsizlik sigortası borcunun ödenmesi sebebiyle, yersiz ödenen paranın iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı Kurumun temyizine gelince ;

Dava, nitelik itibariyle, davacının dava dışı ... Turizm ve Nakliyat Sanayi ve Ticaret. Ltd. Şti.'nin 1994/6 -1998/8. dönemi prim ve işsizlik sigortası primi borcunun ödenmesi sebebiyle yersiz ödenen paranın iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının,29.8.1991 tarihinde kurulan ... Turizm ve Nakliyat Sanayi ve Ticaret. Ltd. Şti.'nin 100 hissesinin 50'sine sahip kurucu ortaklarından olduğu, hissesinin tamamını Bakırköy 2. Noterliği'nin 2.4.1993 tarih ve 17014 sayı ile tasdik edilen hisse devir ve temlik sözleşmesi ile devrettiği, 26.4.1993 tarihli şirket ortaklar kurulu kararı ile davacının hisse devrinin kabulüne ve devir hususunun şirket pay defterine işlenmesine karar verildiği davacının hisse devrinin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 3.5.1993 tarihinde tescil ve ilan edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Yasa'nın 80. maddesi hükmüne göre, Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, süresi içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri Kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Hal öyle olunca, 506 sayılı Yasa'nın 80. maddesi hükmüne göre,29.8.1991- 2.3.1993 döneminde işveren Limited şirketin müdürlüğünü yapmış olan davacı, işveren şirketin bu dönemdeki prim ve gecikme zammından oluşan tüm borcundan dolayı Kuruma karşı işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunmaktadır.

Diğer taraftan, 6183 sayılı Yasa'nın 4369 sayılı Yasa ile değişik 35/1. maddesi hükmüne göre de, limited şirket ortakları, şirketten tahsil imkanı bulunmayan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya mesul olurlar ve bu Yasa uyarınca takibe tabi tutulurlar.

İşveren şirketin, haczedilen mal varlığının kamu alacağını karşılamadığının, iflas halinde ise alacağın iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığı gibi hallerde tahsil imkansızlığı koşulunun gerçekleştiği sonucuna varılmalıdır.

Bu bağlamda, davacının işveren limited şirketin ortağı sıfatı ile şahsi sorumluluğu için, prim borcunun işveren şirketin malvarlığından tahsil imkanı kalmadığının anlaşılması gerektiği gibi, davacının hisse devrinin üçüncü kişi durumundaki Sosyal Güvenlik Kurumu bakımından hüküm ifade edebilmesi ancak, bu hususun ticaret siciline tescili ile Türk Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmesi halinde mümkündür.

Somut olayda, davacının hisse devri hususu Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 3.5.1993 tarihinde tescil ve ilan edilmiş olup bu tarihten sonra ... prim borçlarından sorumlu olmayacağı açıktır.Ancak davacı dava dilekçesinde açıkça Bakırköy 5.İcra Müdürlüğünün 1994/4920 sayılı takip dosyasına ve SGK’nun 2001/10584 sayılı takip dosyalarına yaptığı yersiz ödemelerin geri alımını istemiştir.Bakırköy 5.İcra Müdürlüğünü 1994/4920 sayıl takip dosyası davacı ve prim borçlusu ...

Turizm Ltd.Şirketi aleyhine 1992 yılı 6-12 ayları ve 1993 yılı 4-10 aylarına ilişkin prim ve gecikme zamlarının tahsiline yönelik olup borç ödenmek suretiyle takip dosyası infazen işlemden kaldırılmış SGK ‘nun 2001/10584 sayılı takip dosyası ise prim borçlusu Limitd şirketin 1995/8-10 ve 1996/1.aylarına ilişkin bildirgelerin yasal sürede Kuruma verilmemesinden ... idari para cezasına ilişkindir.Mahkemece bu takip dosyası yönünden asıl borç ve gecikme cezasının ...

Turizm Limited şirketi tarafından ödendiği ve bu borç yönünden idari para cezasının iptaline ilişkin dava açılmadığı belirtilmek suretiyle davacının bu bedeli talep ... bulunmayışı nedeniyle bu takip dosyası yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının delil olarak dayandığı ödeme makbuzları 1994 /6 ayından 1998 yılı 8.ayına kadar olan döneme ilişkin prim ve gecikme zamlarına ilişkindir.Bu ödeme belgelerinde prim borçlusu ...

Limited Şirketi ile birlikte davacının adı da yer almakla birlikte ödemelerin dava dilekçesinde belirtilen icra dosyaları ile ilgisinin olmadığı açıkça ortadadır.Her ne kadar davacı hisse devrinin gerçekleştiği 3.5.1993 tarihinden sonra ... pirim borçlarından dolayı sorumlu tutulamaz ise de 1994/6-1998/8.döneme ilişkin prim borçları davacı hakkında Kurum tarafından herhangi bir takip yapılmadan ihtiyari ile ödenmiştir.Davacının ihtiyari ile ödediği borçlardan dolayı sebepsiz zenginleşen kişi prim borçlusu ...

Limited Şirketidir.Bu durumda davalı Kurum yönünden davanın reddi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu davanın kısmen kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.