Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/13468 K.2010/13383

Davacı, emeklilik aylığının büyüme ve hesaplama sonrasında geçmiş yıllara ait farklı emekli aylıklarının da hesaplanarak ödenmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, mahkemenin yetkisizliğine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacıya 1993 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığının TÜFE ve Gelişme Hızı Oranında artış yapılarak, ödenmesi gerektiğinin tespiti ile emekli olduğu tarihten itibaren oluşacak fark aylıklarından fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000 TL maaş farkının ödenmesi istemine ilişkindir.

Davalı Kurumca süresi içinde yetki itirazında bulunulmuştur.

Mahkemece davacı talebinin Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığ tarafından yerine getirilmesi gerektiğinden, uyuşmazlığa konu ihtilafın SGK Başkanlığı işleminden kaynaklandığı, Kurum merkezinin Ankara'da bulunması nedeniyle davaya bakmaya Ankara İş Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili Ankara İş mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bu yönüyle, uyuşmazlığın Sosyal Sigortalar Kanunundan kaynaklandığı açıktır. Öte yandan Sosyal Sigortalar Kanununda yetki ile ilgili bir düzenlemenin mevcut olmadığı da ortadadır. Hal böyle olunca, uyuşmazlığın 5521 Sayılı Yasanın 15.maddesinin yollamada bulunduğu Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 9.ve 17. maddeleri gereğince çözümlenmesi gerektiği söz götürmez. Yukarıda sözü geçen 9.maddeye göre, Kurum merkezinin bulunduğu Ankara İş Mahkemesinde dava açabileceği gibi, 17.maddeye göre de, “Hakiki veya hükmi bir şahsın muhtelif mahallerde şubeleri bulunduğu takdirde o şubenin muamelesinden dolayı iflas davası müstesna olmak üzere o şubenin bulunduğu mahalde dahi dava ikame olunabilir”.

Somut olayda, davaya konu uyuşmazlık Pendik Sigorta Müdürlüğünün işleminden kaynaklanmaktadır.Zira davacının yaşlılık aylığı tahsis işlemleri Pendik Sigorta Müdürlüğünce gerçekleştirilmiştir. Tüzel kişilere karşı açılacak davalarda genel yetkili mahkeme, tüzel kişilerin yerleşim yerinin, yani merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olmakla birlikte, şube işlemleri nedeniyle açılacak dava taraf olarak bağlı bulunulan merkez davalı gösterilerek, şubenin bulunduğu yerde de açılabilir.

“Kurum adına işlem yapmaya yetkili bulunmak” şubenin tanımından ortaya çıkan bir sonuç olup, şubenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olmasında tek başına yeterli değildir. Şubenin bulunduğu yer yetkisi o şubenin yapmış olduğu işlemlerden davacıya ait işlemlerin yürütülmesinden doğan uyuşmazlıklarda geçerli bulunmaktadır.

Bu durumda dava doğru olarak Pendik Sigorta Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Kartal İş mahkemesinde açıldığından davanın esasına girilerek, taraf delilleri toplanarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davacı talebinin davalı Kurumun Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı tarafından yerine getirilmesi gerektiğinden bahisle Ankara İş mahkemelerinin yetkili olduğu ileri sürülerek yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.04.2008 gün ve 2008/10-329 Esas,2008/334 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.