Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/13720 K.2012/6833

Davacı, askerlik borçlanmasının geçerli olduğunun ve maluliyet aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, askerlik borçlanmasının kabulüyle maluliyet aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir. Mahkemece davacının 01.10.2010 tarihinden itibaren maluliyet aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiş ise de; varılan bu sonuç usul ve yasaya uygun değildir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanunun 25/1. maddesine göre çalışma gücünün en az % 60'ını kaybeden kişinin malul sayılacağı, 26. maddeye göre de; 25. maddeye göre malul sayılıp ve 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödenmiş olması ve Kurumdan yazılı istekte bulunulması halinde malullük aylığı bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan maluliyet halinin tespiti ve izlenecek yol da 5510 sayılı Yasa'nın 95. maddesinde belirtilmiştir.

Anılan maddeye göre, "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usul ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.

Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usulüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Sağlık Bakanlığı ile Kurumun birlikte çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir.

Bu yasal düzenleme gereğince düzenlenen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 55. maddesine göre sigortalının malullük durumunun Kurumca yetkilendirilen Sağlık sunucularının sağlık kurulunca usulüne uygun düzenlenecek raporların Kurum Sağlık Kurulunca incelenmesi sonucu Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre tespit edileceği, anılan yönetmeliğin 5. maddesinde sigortalı ve hak sahiplerinin çalışma gücü oranlarının a) Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastaneleri, b) Devlet Üniversitesi, c) Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı asker hastaneleri,

ç) sigortalıların ikamet ettikleri illerde (a), (b), (c) bentlerinde belirtilen hastanelerin bulunmaması durumunda Sağlık Bakanlığı tam teşekküllü hastanelerin yetkili olduğu, bildirilmiş, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 56. maddesinde ise Kurum Sağlık Kurulunca verilen karara karşı yapılan itirazların Yüksek Sağlık Kurulunca inceleneceği bildirilmiştir.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının kesinleşen tespit kararına göre 01.11.1995-06.02.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanuna tabi tarım ... sigortalısı olarak tescilinin bulunduğu ve primlerinin 27.9.2010 tarihinde ödendiği, yine 11 aylık askerlik süresinin borçlanılarak 30.9.2010 tarihinde ödendiği, dosya arasında davacının Kurumca kabul edilmiş bir maluliyet oranının bulunmadığı, Manisa Devlet Hastanesinin 27.6.2006 tarih ve 1141 sayılı özürlüler sağlık kurulu raporunda “NM de post parapleji mevcut olup DCR (düşük) TCR lakayt. Hastanın üst ekstremite ve luram” tanısıyla özür durumuna göre çalışma kaybı oranının % 95 olduğunun kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacının askerlik borçlanmasıyla birlikte 1800 gün prim ödeme gün sayısı bulunmakta ise de; 25. maddeye göre çalışma gücünün en az % 60'ının kaybedildiğine dair maluliyet raporu alınmadan salt prim borcunun ödenme şartının yerine getirildiği 27.9.2010 tarihini takip eden aybaşından itibaren aylığa hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; davacının çalışma gücünün en az % 60'ının kaybolduğuna dair Kurumca kabul edilmiş bir maluliyetinin bulunup- bulunmadığını Kurumdan sormak, varsa şimdiki gibi aylığa hükmetmek yoksa; davacının maluliyetinin 25. maddedeki belirtilen oranda kaybolup-kaybolmadığını yukarıda belirtilen prosedür uyarınca tespit etmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.