Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/231 K.2010/1226

Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren tarım bağkur sigortalısı olduğunun tesbiti ile 5763 sayılı yasadan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M.Çekiç tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının ilk Prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Primlerin Yeniden Yapılandırılmasına ilişkin Yasa’dan yararlanması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulü ile,davacının prim kesintisinin Kuruma intikal ettiği tarihi takip eden 01.09.1998-31.12.1998,01.11.2002-28.07.2008 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa’dan yararlanması gerektiğinin tesbitine karar verilmiştir.

Davacı açtığı dava ile süresi içinde talepte bulunduğu için 5763 sayılı Yasa’dan yararlanması gerektiğine yönelik verilen karar doğru ise de sigortalılık süresinin tesbitine yönelik verilen karar yerinde değildir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.01.2001 tarihinden itibaren Ziraat Odasına üye olduğu,Tarım Kredi Kooperatifi ortaklığının bulunmadığı, sattığı ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin 28.08.1998 tarihinde yapıldığı, sonraki yıllarda; 19.10.2002 tarihinde ürün bedellerinden prim kesintisinin yapıldığı başkaca kesintinin yapılmadığı,14.09.2009 tarihli hizmet cetveline göre davacının Kurumca 01.08.1998-31.12.1998 ve 01.09.2002-devam şeklinde tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği görülmektedir.Davacının hangi tarihte tescil edildiği araştırılmadan Kurumca kabul edilen sürelerde davacının sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmesi yerinde değildir.

Yapılacak iş; davacının sigortalılık süresinin tesbitine yönelik istemi ile ilgili,Kurumca davacının hangi tarihte tarım ... sigortalı olarak tescil edildiğini araştırmak,dava tarihinden önce tescil edilmiş ise dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından istemin reddine,dava tarihinden sonra tescil edilmiş ise 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığın tespitine ilişkin dava konusuz kaldığından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.