Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/2401 K.2011/7087

Davacı, davalı kurum tarafından tahakkuk ettirilen prim borcu ve buna bağlı gecikme cezaları, idari para cezaları ve damga vergisinin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 2003/9-2005/1.aylara ilişkin işe giriş bildirgesi ve prim belgelerinin verilmemesi nedeniyle davalı Kurumca tahakkuk ettirilen 56.704,55TL prim,gecikme zammı, idari para cezası ve damga vergisi borcundan dolayı sorumlu olmadığının tesbiti istemine ilişkindir Mahkemece istemin kabulü ile, davalı Kurum tarafından davacı hakkında tahakkuk ettirilen prim borcu ve buna bağlı gecikme cezaları, idari para cezaları ve damga vergisinin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının okul müdürlüğü yaptığı dönemde okulda çalıştıralan hizmetlilerin 2003/9-2005/1.aylara ilişkin işe giriş bildirgesi ve prim belgelerinin verilmemesi nedeniyle davacı hakkında 2006-10930-10948 takip nolu dosyalardan idari para cezası,2006/10927 takip nolu dosyadan pirim ve gecikme zammı,2006/10928 takip nolu dosyadan işsizlik pirimi ve gecikme zammı,2006/10929 nolu dosyadan Damga Vergisi için ayrı ayrı ödeme emri gönderildiği,ödeme emirlerinin 20.02.2009 tarihinde davacıya bizzat tebliğ edildiği,davacının 23.02.2009 tarihinde prim ve idari para cezaları nedeniyle Kuruma itiraz ettiği ve aynı zamanda

tahakkuk ettirilen prim,gecikme zammı ve idari para cezası ve damga vergisi borcundan sorumlu olmadığının tesbiti istemiyle bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 80/5.maddesine göre “Kurumun, süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183 sayılı Yasa'nın uygulanmasında Maliye Bakanlığı, diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır. 6183 sayılı Yasa'nın 58/1.maddesine göre ise, “ Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs,böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu (İş Mahkemesi) nezdinde itirazda bulunabilir.

İdari para cezalarına ilişkin olarak 506 sayılı Yasa’nın 140. maddesindeki düzenlemede “İdarî para cezaları ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk eder ve tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış

./..

-2-

olması halinde idarî para cezası kesinleşir. Mahkemeye başvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ödenmeyen idarî para cezaları, bu Kanunun 80 inci maddesi hükmü gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir. İdarî para cezalarının, Kuruma itiraz ve yargı yoluna başvurulmaksızın tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ödenmesi halinde, bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme, idarî para cezalarına karşı Kuruma itiraz etme veya yargı yoluna başvurma hakkını etkilemez. Ancak, Kurumca itirazın reddedilmesi veya mahkemece Kurum lehine karar verilmesi halinde, daha önce tahsil edilmemiş olan dörtte birlik ceza tutarı, 80 inci madde hükmü de dikkate alınarak tahsil edilir” denilmektedir.

Bu düzenlemeler karşısında İdari para cezalarının tahsili için davalı Kurumca 6183 sayılı Yasa gereğince çıkarılan ödeme emrinin iptali için açılacak davaların İş Mahkemesinde görüleceğinin kabulü gerekir.

Öte yandan 506 sayılı Yasa'nın 140.maddesi uygulamasında 506 sayılı Yasa'nın 80/13. maddesi uyarınca üst düzey yönetici veya yetkililerin müteselsil sorumluluğu işverenin prim borcu ile sınırlı olup idari para cezası sorumluluk kapsamı dışındadır.

Somut olayda,davacının Kurum tarafından tebliğ edilen ödeme emirlerine karşı 7 günlük süresi içinde dava açtığı,mahkemece sigortasız çalıştırıldığı iddia edilen kişilerin Okul Koruma Derneği tarafından çalıştırıldığı gerekçesiyle istemin kabulüne karar verilmiş ise de davacının 23.02.2009 tarihinde prim ve idari para cezaları nedeniyle Kuruma itiraz ettiği anlaşıldığı halde Kurum itiraz komisyonu tarafından nasıl bir karar verildiği davacının itirazının ne şekilde sonuçlandığı araştırılmadan ve sözüedilen Derneğin hangi tarihler arasında faaliyette olduğu ve sigortasız çalıştırılan işçilere yapılan ücret ödemelerinin kim tarafından yapıldığı tesbit edilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacının Kurumun ilgili ünitesine yaptığı itirazın sonucunu sormak, itirazı reddedilmiş ise idari para cezaları yönünden komisyon kararına karşı idare mahkemesinde dava açıp açmadığını araştırmak, dava açtığının saptanması durumunda idare mahkemesindeki davanın sonucunu beklemek ve çıkacak sonuca göre karar vermek idare mahkemesinde dava açılmadığı ve dava açma süresinin geçirilerek,

idari para cezasının idari aşamada kesinleştiğinin saptanması durumunda ise işin esasına girmek, pirim,işsizlik sigortası primi ve gecikme zammı ile damga vergisi ile ilgili olarak Okul Koruma Derneğinin varlığını ve faaliyette bulunduğu süreyi araştırmak, ilgili emniyet biriminin Dernekler Masasından Derneğin açık olduğu süreyi sormak, sigortasız çalıştırıldığı iddia edilen işçilere yapılan ödemelerle ilgili belgeleri getirtip ödemelerin kim tarafından yapıldığını araştırmak ve çıkacak sonuca göre tüm delilleri birlikte değerlendirmek suretiyle karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.