Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/2923 K.2011/4012

Davacı, 5.1.1985 tarihinde bir gün çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 05.01.1985 olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir.Aynı zamanda o kimsenin yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Dosya içeriğinden, davacının ... adına tescilli iş yerinde 5.1.1985 tarihinde işe girdiğini gösterir giriş bildirgesinin usulüne uygun olarak 18.1.1985 tarihinde Kuruma intikal ettirildiği, ancak işyerinin 13.1.1977 tarihi itibariyle 506 sayılı Yasa kapsamına alınarak aynı tarih itibariyle kanun kapsamından çıkarıldığı , işyerine ait dönem bordrolarının Kuruma verilmediği, komşu iş yeri tanığı olarak dinlenen ... ve ... davacının işveren ...'a ait pide fırınında 1985 yılı başlarında 5-6 ay kadar garson olarak çalıştığını belirttikleri, Mahkemenin işveren adına kayıtlı "... sokak No.... ..." adresine komşu oldukları, resmi kayıtlara göre tespit edilmeyen tanıkların anlatımına göre sonuca gittiği görülmüştür.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre iş yerinin ihtilaflı dönemde fiilen faal olup olmadığı tespit olunmalı dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı sonucuna göre karar verilmelidir.

Yapılacak iş; ... isimli işverene ait "... Sokak, No ..., ..." adresinde bulunan işyerinin ihtilaflı dönemde faaliyete bulunup bulunamadığı,İlgili vergi dairesi ve Belediye kayıtları vasıtasıyla araştırılmalı, işyerine ilişkin SGK kayıtları getirtilerek bu iş yerinin 13.1.1977 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alınmasına rağmen aynı tarih itibariyle kapsamdan çıkarılış nedenleri üzerinde durularak bu işyerinden dönem bordrolarını verilmediği gözetilerek,

Kurumda dönem bordrolarının verilmeme nedenini araştırmak, ayrıca Kurum kayıtlarında uyuşmazlık konusu dönemde iş yerine komşu olarak kayıtlı iş yerlerini Kurumdan sorarak komşu iş yeri tanıklarını tespit edip iş yerine komşu veya yakın işyerlerinden belirlenen çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak, tüm dileller birlekte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir,

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ile kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.