Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/3565 K.2011/5104

Davacı,SGK'na olan borç miktarının ve Oto Makineleri ve Sanatkarlar Odasından kaydının 2.6.1995 tarihinde silindiğinin tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARŞI OY

1-Davalı Odaya yönelik dava yönünden;

Dava,davacının davalı ... Oto Makine ve Sanatkarlar Odası kaydının 2.6.1995 tarihinde silindiğinin ve davalı SGK Başkanlığına olan pirim borcu miktarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının oda üyeliğinin 2.6.1995 tarihinde son bulduğunun,davacının 2.1.2000 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı olmadığının ve bu tarihten itibaren pirim aslı ve gecikme zammı borcu bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Yasasının 1.nci maddesinde, iş mahkemelerinin görev alanı belirlenmiş olup İş Yasasına göre işçi sayılan kişilerle işverenler arasında hizmet akdinden veya İş Yasasına dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk (iş) davaları ile sendikaların açacakları ve bu sıfatla aleyhlerine açılacak hukuk davalarına; Sosyal Sigortalar Kurumu ile Sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz ve davalara bakılacağı öngörülmüştür. 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Yasası’nın 70. maddesinde bu Yasa’nın uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görüleceği bildirilmiştir.

İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için açılacak davalar 2577 sayılı Yasa gereğince idari yargı yerinde çözümlenebilecektir. Odalar ile üyeleri veya hak sahipleri arasındaki uyuşmazlık idari yargı yerinde giderilmedikçe adli mahkemeler idareyi bağlayıcı, bir eylem ve işleme zorlayıcı nitelikte karar veremezler.

Diğer yandan, 05.12.1977 tarih, 4/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararın da belirtildiği gibi mahkemelerin görevi kamu düzeni ile ilgili olup kıyas veya yorum yolu ile genişletilmesinin veya değiştirilmesi mümkün değildir. İş Mahkemeleri özel kanunla kurulmuş görevleri istisnai nitelik taşıdığından 5521 sayılı Yasa’da sınırlı olarak sayılmış dava ve uyuşmazlıklar ile diğer yasaların iş mahkemelerini görevlendirdiği dava ve işler dışındaki dava ve işlere İş Mahkemelerinde bakılamaz.

Anayasamızda davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasının yargının görevi olduğuna ilişkin hükmünün yanında, mahkemelerin kuruluşunun görev ve yetkilerinin, işleyişinin, yargılama usullerinin kanunla düzenleneceğine ilişkin hüküm de bulunmakta olup, bu hüküm kamu düzeni ile doğrudan ilişkili olduğundan, hak alma gecikecek, zorlaşacak kaygısı ile bu hükmün ihlali Devletin hukuk sisteminde kargaşaya neden olacaktır.

Meslek odaları ile üyeleri arasında çıkan kayıt ve terkin işlemleri ile ilgili ihtilaflara bakmaya idari yargı yeri görevli olduğundan ... Oto Makine ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına yönelik dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar verilmesi gerekirken, bakılıp sonuçlandırılmış olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde kamu düzenine ilişkin bu husus resen nazara alınmalı ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın Odaya ilişkin hüküm bu nedenle bozulmalıdır. Davalı Odaya ilişkin mahkeme kararının açıklanan nedenle bozulması görüşünde olduğumuzdan Sayın Çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılmıyoruz.

2-Davalı SGK Başkanlığına yönelik dava yönünden;

Davacı her ne kadar dava dilekçesinde davalı SGK Başkanlığınca oda kaydının silinmesine ilişkin işlemin usulsüz olarak tesis edildiği gerekçesiyle devam ettiği kabul edilen oda kaydının son bulduğunun tespiti istemiyle dava açmış ise de dava dilekçesi içeriğinden; bu dava ile davalı SGK Başkanlığınca sigortalı olarak kabul edildiği 2.1.2000-7.11.2008 dava tarihleri arasında sigortalı olmadığının tespitini amaçladığı anlaşıldığından Sayın Çoğunluğun davalı ... Oto Makine ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına ilişkin hükmün onanması görüşüne katılmamakla beraber davalı SGK Başkanlığına ilişkin hükme yönelik onama kararı gerekçesine aynen katılıyoruz.