Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/3771 K.2011/5077

Davacı, murisinin davalılardan işverene ait işyerinde 1.6.1991-2.8.2002 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, 2-Davalıların temyizine gelince; Dava, yargılama sırasında vefat eden ...'ın 1991 yılı 6. ayından 02.08.2002 tarihine kadar davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmaların tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacılar murisi ...'ın 13.06.1995-02.08.2002 tarihleri arasında davalı ...'ya ait minibüste takdiren asgari ücretin 1,5 katı ücret ile ve hizmet akdi ile sigortalı olarak çalıştığının tesbitine, davacı tarafın fazla tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, ...'ın davalıya ait minibüs işyerinde şoför olarak çalıştığı iddiasıyla ilgili olarak Kuruma bildirim yapılmadığı ve ...'a ait işe giriş bildirgelerinin Kuruma verilmediği, davalıya ait minibüs işyerinin 506 sayılı yasa Kapsamına alınıp alınmadığının araştırılmadığı, 06 J 1034 plakalı minibüsün davalı adına 13.06.1995 tarihinde tescil edildiği, ...'ın 01.06.1994-01.10.1994 tarihleri arasında dava dışı ...

A.Ş.'ya ait işyerinden çalışmalarının Kuruma bildirildiği, davalı tarafından işyeri kayıtlarının ibraz edilmediği, Yeğenbey Vergi Dairesi'nin 26.02.2004 tarihli cevabi yazısı ekindeki bilgisayar çıktılarından, ... adına davalı ...'ya ait 06 J 1034 plakalı minibüste çalışırken 12.02.1999, 16.02.1999, 20.07.1999, 06.08.2001 ve 25.04.2002 tarihlerinde trafik cezası kesildiği,

aynı minibüs ile ilgili olarak davalı adına 26.11.1997, 10.07.1998 ve 03.05.2001 tarihlerinde, davalının oğlu Zeki Alıcı adına 29.05.2000 ve 11.07.2000 tarihlerinde, davalının diğer oğlu ... adına 18.02.2000 ve 22.05.2000 tarihlerinde, dava dışı Uğur Özdemir adına da 11.07.2000 tarihinde trafik cezası kesildiği anlaşılmaktadır.

İfadesi hükme dayanak alınan tanıklar, ... ile birlikte çalışan ve kayıtlara geçmiş kişiler olmadığı gibi, aynı çevrede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kimseler de değildir. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez. Öte yandan, tesbiti istenilen süreler çok öncelere ilişkin bulunduğundan tanıkların bu sürelerle ilgili bilgileri bu güne değin eksiksiz olarak hafızalarında korumaları da hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmez.

Bu tür hizmet tesbitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi icap ettiği dairemizin giderek Yargıtay’ın içtihadı gereğidir. Bu durumda, doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle, davalıya ait minibüs işyerinin 506 sayılı Yasa kapsamına alınıp alınmadığını davalı Kurumdan sormak, Yasa kapsamına alınmış ise, Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar belirlenerek,

bu tanıkların bilgilerine başvurmak, minibüs işleticilerinin ve şoförlerinin bağlı olduğu ilgili odadan, 13.06.1995-02.08.2002 tarihleri arasında Ulus-Sanatoryum hattında çalışan minibüs sahip ve çalışanlarının isim ve adresleri sorularak bilgilerine başvurulmak, 13.06.1995-02.08.2002 tarihleri arasında, davacının çalıştığını iddia ettiği 06 J 1034 plakalı minibüs ile ilgili trafik suçu işleyen ve isimleri vergi dairesi kayıtlarında mevcut olan şoförleri tanık olarak dinlemek, gerektiğinde minibüs şoförlerinin çalışma şekli ve süreleri hakkında bilirkişi görüşüne başvurmak ve olabildiğince delilleri toplayıp,

bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermek gerekmektedir. Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.06.1999 gün ve 1999/21-510-527 sayılı, 30.06.1999 gün ve 1999/21-549-555 sayılı, 05.02.2003 gün ve 2004/21-35-64 sayılı, 15.10.2003 gün ve 2003/21-634-572 sayılı kararları da aynı yöndedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.