Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/3856 K.2011/4344

Davacı, davalı işveren nezdinde 16.09.2005 tarihinden itibaren çalıştığı günlerin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 16.09.2005 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığı halde 2007 yılı 4-8.aylarda davalıya ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulü ile,davacının 27/04/2007 – 31/08/2007 tarihleri arasında davalı ... Temizlik Kimya Hizmetleri ve Ürünleri Pazarlama San ve Tic Ltd Şirketi'ne bağlı olarak Milli Eğitim Bakanlığı ... Ticaret Meslek Lisesi'nde sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı adına işe giriş bildirgesi verilmediği,davacının 2006/9-2007/3 tarihleri arasında davalı ... nolu işyerinden,27.04.2007-31.08.2007 tarihleri arasında ... nolu ...

Tem Sağ Gıd ve Kim Hiz San Tic Ltd.Şti işyerinden tam bildiriminin bulunduğu, davalı işyerinin 17.02.2006 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı,02.01.2008 tarihli Kurum müfettişinin raporu uyarınca açılış tarihi itibariyle kapsamdan çıkartıldığı,Kurum yoklama memurunun 25.05.2007 tarihli raporunda,işveren şirketin benzer üç şirketi olduğu, bu üç işyerinin de sahte olma ihtimalinden söz edildiği,

... nolu davalı işyerinin son beyan dönemi itibariyle kanun kapsamından çıkartılması gerektiğinin bildirildiği,bunun üzerine 02.01.2008 tarihli Kurum müfettişinin raporunda,davalı işyeri kayıtları ibraz edilmediği için incelenemediği,yoklama memurunun raporuna göre işyerinde çalışan tüm sigortalıların sigortalılıklarının iptal edilmesi ve mahkeme kararı ile işlem yapılması gerektiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ilc çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda,tesbit kararı verilen 27.04.2007-31.08.2007 tarihleri arasındaki dönemde davacının ... işyeri sicil numaralı ... Sağ Gıd ve Kim Hiz San Tic Ltd.Şti . işyerinden tam bildirildiği gözetilmeden, hizmet cetvelinde görünen bu çalışmanın iptal edilip edilmediği tesbit edilmeden ve unvanları benzer olan işveren şirketler arasındaki irtibat araştırılmadan mükerrer tesbite neden olacak şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınarak, Kurum yoklama memurunun 25.05.2007 tarih ve MO-106 sayılı raporunda sözedilen ... ve ... işyeri sicil numaralı işveren şirketler arasındaki irtibatı araştırmak, davacının ... işyeri sicil numaralı ...

Tem Sağ Gıd ve Kim Hiz San Tic Ltd.Şti .unvanlı işyerinden yapılan ve hizmet cetvelinde görünen bu çalışmalarının iptal edilip edilmediğini Kurumdan sormak, davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını veya işverenleri tespit edip beyanlarına başvurmak, davacının çalışmalarının sözkonusu işyerlerinden hangisinde geçtiğini kuşkuya yer vermeyecek ve mükerrer tesbite sebebiyet vermeyecek şekilde tespit etmek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.