Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/4688 K.2010/4654

Davacı, ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihten itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa'dan yararlandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava davacının, 01.05.1997-23.06.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa uyarınca prim borçlarının yapılandırılmasından faydalanması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.05.1997-23.06.2008 tarihleri arasında 1999 ve 2000 yıllarındaki kısa süreli SSK’lı çalışmaları haricinde kalan sürelerde 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine,5763 sayılı Yasa uyarınca prim borçlarının yapılandırılmasına, karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının Ziraat Odasına,Tarım Kredi Kooperatifine ve diğer Tarım Kooperatiflerine üye olmadığı, davacıdan ilk prim kesintisinin 20.04.1997 tarihinde yapıldığı,ayrıca 20.04.1998,20.06.1999,20.07.2000,2001,2002,20.05.2005,26.08.2008 ve 2009 yıllarında da tarım ... prim kesintisi bulunduğu,13.10.1999-11.01.2000 tarihleri arasında 62 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli sigortalı çalışmalarının bulunduğu ,dava devam ederken davalı Kurumca davacının 01.05.1997-12.10.1999, 01.08.2000-31.12.2000, 01.06.2005-31.12.2005 ve 01.09.2008-devamı şeklinde tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının 13.10.1999-01.08.2000 , 01.01.2001-31.12.2002 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı çalıştığı günler dışında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa gereğince prim borçlarının yapılandırılması gerektiğinin tesbitine ilişkin verilen hüküm yerinde ise de,bu dönemden sonra prim kesintisine ilişkin belgenin dosyada bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanmadığı 01.01.2003-01.06.2005 ve 01.01.2006-23.06.2008 tarihleri arasına yönelik istemin kabul edilmesi ve dava devam ederken davalı Kurumca kabul edilen 01.05.1997-12.10.1999, 01.08.2000-31.12.2000,

01.06.2005-31.12.2005 tarihleri arasına yönelik talep yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken davacının bu dönemlerde de tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.