Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/4800 K.2010/8562

Davacı, 20.4.1982-30.7.2006 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının geçerli olduğunun ve yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozma üzerine ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı Kurumun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Dava, davacının 20.04.1982-30.07.2006 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi hizmetlerinin geçerli olduğunun tesbiti ile tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece,davanın kısmen kabulü ile; davacının 31.07.1983 - 05.01.1987 ve 13.02.1990 - 18.11.1996 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğuna dair önceki hüküm onandığından yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacının 03.10.2001 - 02.08.2003 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamın da sigortalı olduğunun tesbitine,davacının yaşlılık aylık talebinin reddine, karar verilmiştir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir.

04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür.

Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir.

Nihayet, 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlenmiştir. .../...

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; mahkemece 2006/1522E, 2008/149 K sayılı, 03.03.2008 tarihli davanın kabulüne dair verilen kararın, Dairemizce davacının 31.07.1983-05.01.1987 , 13.02.1990-18.11.1996 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılmasına yönelik kısmının onandığı, 31.12.2000-01.06.2001 tarihleri arası ve 31.12.2001-30.07.2006 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin talepleri yönünden, araştırmaya yönelik bozulduğu,

mahkemece bozma ilamına uyulduğu,davacının 28.12.1982 tarihli giriş bildirgesi ile 01.12.1981 tarihinde başlayan vergi kaydına dayanılarak 20.04.1982 tarihinde tescil edildiği,31.07.1983 tarihinde vergi kaydı sona erdiğinden bu tarih itibariyle terkin edildiği,05.01.1987-13.02.1990 , 18.11.1996-31.12.2000 , 01.06.2001-31.12.2001 tarihleri arasında vergi kaydına göre tescilinin bulunduğu,1992 affından yararlanarak 31.12.1991 tarihi ve öncesine ait prim borçlarını ödediği,1993/293,1990/555, 1996/56 esas sayılı icra dosyaları ile 20.04.1982-31.03.1996 tarihleri arasındaki prim borçlarının tahsil edildiği,1997 affından yararlandığı,

5458 sayılı Yasa'dan yararlanarak 20.07.2006 tarihinde prim borçlarının tamamını ödediği,01.12.1981-31.07.1983, 05.01.1987-13.02.1990, 01.12.1996-30.11.1997, 01.06.2001-31.12.2001 tarihleri arasında vergi kaydı bulunduğu,Emirgazi Esnaf ve Sanatkar Odasına 18.11.1996-31.12.2000 ve 03.10.2001-31.12.2003 tarihleri arasında kaydının olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık davacının esnaf odası kaydının devam ettiği 02.08.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalısı olup olmadığı noktasındadır. Somut olayda, davacının Emirgazi Esnaf ve Sanatkar Odasına 18.11.1996-31.12.2000 ve 03.10.2001-31.12.2003 tarihleri arasında kaydının olması karşısında, davacının 02.08.2003-31.12.2003 tarihleri arasında da 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı sayılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.