Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/5586 K.2011/5741

Davacı, 1.5.1984-6.4.1989 tarihleri arası 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalılığının iptaline, iptal edilen yaşlılık aylığının devamına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davacının 01.05.1984-06.04.1989 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının iptali ile 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılığının iptaline ilişkin davalı Kurum işleminin iptaline, davacının yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece , davacının dava konusu sürelerde kaynakçılık işinden vergi kaydı bulunduğu, 1479 sayılı Yasanın 24/1-maddesi uyarınca ... sigortalısı sayılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.,

Uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’nın 6 /b maddesi hükmüne göre; diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce, sigortalılıkları sona ereceği öngörülmektedir. Bu nedenle Tarım ...

Sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10 maddesindeki şartların varlığı halinde 506 ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olduğunun kabulünün gerekeceği.

506 ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve 506 ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36 maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 17.12.1984 tarihli giriş bildirgesi ile, 01.01.1985 tarihinde 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 18.11.2003 tarihinde tahsis talebinde bulunması üzerine terkin edilerek 01.12.2003 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığı, 2007 yılında davacının 1984-1989 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu tesbit edilerek 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalılığının başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiği, 01.12.2003 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olarak yeniden tescil edildiği,

tescilinin devam ettiği,15.04.1997 ve 15.04.1998 tarihlerinde iki adet prim kesintisi kesintisi yapıldığı,2003 yılında prim ödemeleri olduğu, Zabıta ve Muhtarlıkça tarımsal faaliyetin doğrulandığı, 1998 yılında 65 dönüm kadastro edinme sebepli zirai taşınmazının olduğu, Çeltik Ziraat odasına 26.09.1997—devamı şeklinde üyeliğinin olduğu, 17.11.1999-16.03.2004 arasında tarım kredi kooperatif kaydı ve 25.05.2005 – devamı şeklinde Pancar Ekicileri Kooperatifi kaydının olduğu, 18.11.2003 tahsis talebinde bulunduğu,

01.12.2003 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığı,10.04.2008 tarihinde davacının 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım sigortalılığı ile çakışan 01.05.1985-06.04.1989 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalılığı ve 02.01.1990-15.02.1990 tarihleri arası 35 gün, 01.02.1990-15.02.1990 tarihleri arası arası 10 gün olmak üzere toplam 45 günlük 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli zorunlu sigortalılığı bulunduğu gerekçesiyle yaşlılık aylığının iptal edilerek, faizi ile birlikte 16.527.19 TL nin fuzuli ödeme olarak iadesinin istendiği,

07.12.1990 tarihli giriş bildirgesi ile 01.05.1984 tarihinde başlayan vergi kaydı nedeniyle 01.05.1984 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalısı olarak tescil edildiği, 06.04.1989 tarihinde vergi kaydı sona erdiğinden terkin edildiği, 21.09.2004-31.12.2008 tarihleri arasında yine 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalılığının olduğu, 01.05.1984-06.04.1989 tarihleri arasında ve diğer dönemlerde hiç prim ödemesinin olmadığı 02.07.2009 tarihi itibariyle 32.197.33 TL prim borcu bulunduğu,

01.05.1984-06.04.1989 tarihleri arasında kaynakçılıktan, 21.09.2004-31.12.2008 tarihleri arasında kahvecilikten vergi kaydının olduğu, 15.10.1967-02.03.1979 tarihleri arasında ve 02.01.1990-15.02.1990 tarihleri arası 35 gün, 01.02.1990-15.02.1990 tarihleri arası 10 gün olmak üzere toplam 515 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmasının olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalılığının, 2926 sayılı Yasa’nın 6 /b maddesi hükmünce, 01.05.1984 tarihinde başlayıp devam eden 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olması nedeniyle 01.01.1985 başlangıç tarihi itibariyle sona ermesi gerekirse de, 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalılığın 07.12.1990 tarihli giriş bildirgesi ile geriye dönük olarak 01.05.1984 tarihinden itibaren oluşturulduğu, 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalılığının ise 17.12.1984 tarihli giriş bildirgesi ile 01.01.1985 tarihi itibariyle önceden oluştuğu ortadadır.

Hal böyle olunca 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalılık statüsü önceden oluştuğundan ve davacının bu sigortalılığının iptali yönünde istemi de bulunmadığı dikkate alınmadan önceden başlayıp devam eden sigortalılık statüsü bozularak,yerinde olmayan gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacının 01.01.1985-18.11.2003 tarihleri arasında kısa süreli 506 sayılı Yasa'ya tabi çalıştığı süreler dışında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunu, 01.05.1984-06.04.1989 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olmadığını kabul etmek, buna aykırı Kurum işlemlerini iptal etmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.