Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/5889 K.2012/1024

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 15/10/1990-18/11/1991, 01/04/1992-15/12/1992 ve 01/04/1993-29/05/1993 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 15.10.1990-18.11.1991, 01.04.1992-15.12.1992, 01.04.1993- 29.05.1993 tarihleri arasında davalı 'nda geçen ve Kuruma bildirilmeyen 22 ay 13 günlük sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 15.10.1990-15.11.1991, 01.04.1992-30.10.1992, 01.04.1993-29.05.1993 tarihleri arasında davalı 'nda çalıştığının davacının çalışmış olduğu dönemde hizmet süresinin 661 gün olduğunun, 15/10/1990-30/12/1990 tarihleri arasında 4 gün , 01/01/1991-30/04/1991 tarihleri arasında 108 gün, 01/05/1991-30/08/1991 tarihleri arasında 120 gün, 01/09/1991-15/11/1991 tarihleri arasında 76 gün 01/04/1992-30/04/1992 tarihleri arasında 30 gün, 01/05/1992-30/08/1992 tarihleri arasında 120 gün 01/09/1992-30/10/1992 tarihleri arasında 60 gün , 01/04/1993-30/04/1993 tarihleri arasında 30 gün, 01/05/1993-29/05/1993 tarihleri arasında 29 gün olmak üzere toplam 577 günlük hizmetinin kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim, davacıya ait kimi çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır.Bunun dışında davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalı 'na ait “19217” sicil sayılı işyerinde 15.10.1990 tarihinde çalışmaya başladığına dair sigortalı işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, 1990/3. döneminde 15.10.1990 tarihinden itibaren 84 günlük çalışmasının dönem bordrosu ile Kuruma bildirildiği, bundan başka davacının davalı işyerinde 01.04.1992 ve 01.04.1993 tarihlerinde çalışmaya başladığına dair tekrar işe giriş bildirgelerinin Kuruma verildiği, 30.04.2009 tarihli Kurum yazısında davalının 1991 yılına ait dönem bordrolarını Kuruma vermediğinin bildirildiği,

davacıya 1991 yılı 2.,3.,4.,5.,6.,7.,8.,9.,10.,11. aylarda 28 gün üzerinden ücret ödemesi yapıldığına ilişkin davacının imzasını taşıyan ücret bordrolarının bulunduğu, sigortalı hizmet dökümüne göre davacının davalı işyerinde 15.10.1990 tarihinden itibaren 84 gün çalışmasının bulunduğu, anlaşılmaktadır.

Somut olayda,davacının ücret bordrosu bulunduğu halde Kurum kayıtlarına yansıtılmayan 1991/2-11.aylarda davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesi doğru ise de Kuruma bildirilmeyen ve ücret bordrosu bulunmayan diğer dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiği hususu araştırılmadan, işyerine ait dönem bordroları getirtilmeden, dinlenen tanıkların işveren kuruluşun kayıtlarına geçmiş kişiler olup olmadığı tespit edilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacının 1991 yılında ücret ödemesi yapıldığı halde Kurum kayıtlarına yansıtılmayan dönemler dışındaki dönemlerdeki çalışmalarının, eylemli olup olmadığını davalı kamu kuruluşu kayıt ve ücret bordrolarından saptamak, bu tür belgelerde noksanlık varsa, bunun nedenini araştırmak, davacının ücretinin kim tarafından ödendiğini tesbit etmek, giderek işveren kuruluşun davacının çalıştığı dönemlerde görev yapan yetkili şef, amir, müdür gibi yetkili kişilerini dinlemek ve sonucuna göre bir karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.