Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/5929 K.2011/7377

Davacı,malullük aylığının kesilmesine ve ödenen aylıkların geri istenmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline,aylıkların kesilme tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacıya 1479 sayılı Yasa uyarınca bağlanan malullük aylığının kesilmesine ve ödenen aylıkların geri istenmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline ve aylıkların kesilme tarihinden itibaren yeniden bağlanmasına ve hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 21.01.1997 tarihli bildirgeye göre 14.06.1990 tarihli vergi kaydına istinaden aynı tarih itibareyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği,14.06.1990-01.02.2001,12.07.2001-30.11.2001 tarihleri arası sigortalı iken 25.12.2002 tarihli tahsis talebine istinaden 01.01.2003 tarihinden itibaren maluliyet aylığı bağlandığı,bu aylık bağlanırken davacının 506 sayılı Yasa'ya tabi 1243 günlük hizmetinin de dikkate alındığı,Kurum müfettişinin 07.07.2005 tarihli raporuna göre davacının malul kalmasına neden olayın iş kazası olduğunun tespit edilmesi üzerine 23.08.2006 tarihinde geriye doğru

yapılan bir işlem ile 28.07.2002 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasanın 19.maddesi uyarınca iş kazası sigorta kolundan sürekli işgöremezlik gelir bağlandığı ve 10.08.2009 tarihli yazı ile davacının 28.07.2002 tarihinde bir gün sigortalı çalıştığı tespit edildiğinden ...'a yaptığı maluliyet aylığı talebinin geçersiz olduğu,SSK'dan aylık alması gerektiği belirtilerek ...'dan aldığı malullük aylığının iptal edilerek kesildiği ve davacıdan yersiz ödenen aylıkların iadesinin istendiği anlaşılmaktadır.

..../...

...2...

Davanın yasal dayanağını oluşturan. 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesinde.

“Kurum'ca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,b) Kurum'un hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı,

ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren 24 ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz 24 aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurum'dan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır. Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır.

Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.

Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü düzenlenmiştir.

Yapılacak iş; davacıya ödenen aylıkların geri istenmesine yönelik talebi ile ilgili 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesi doğrultusunda inceleme yapmak yersiz olarak bağlanan aylığın sigortalının kasıtlı veya kusurlu davranışı sonucumu yoksa Kurumun hatalı işlemi sonucumu bağlandığını belirleyip davacının yersiz ödemeler nedeniyle iade ile yükümlü olduğu miktarı belirleyip çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece Kurum işlemlerinin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davacı taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davacıya ödenen aylıkların geri istenmesine yönelik talebi ile ilgili 5510 sayılı Yasa'nın 96.maddesi gözönünde tutulmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.