Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/6276 K.2011/13878

Davacı, 18.basamaktan aylık bağlanması gerektiğine ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 3201 sayılı Kanuna göre, ev hanımı olarak yurt dışındaki çalışmalarından dolayı borçlanması ile davalı Kurumca 01.08.2006 tarihinde 12. basamaktan bağlanan yaşlılık aylığının 18. basamaktan intibakın yapılarak maaş bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, 06.11.2008 tarihli bilirkişi raporu nazara alınarak davacının 01.01.2000 tarihinden sonra ya da önce prim ödemesi olmadığı, davacının 01.10.1999 tarihinde son basamağının 12 olduğundan Kurum işleminde hata bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının yurt dışındaki 17.11.1983-08.12.2005 tarihleri arasındaki ev hanımı olarak geçirdiği süreyi 3201 sayılı Kanuna göre borçlanarak, 28.07.2006 tarihli aylık talebine göre davalı Kurumun 06.08.2006 tarihinden itibaren 31.12.1999 tarihinde bulunduğu 12. gelir basamağı dikkate alınarak geçici 12.maddenin (a) bendine göre hesaplanan aylığı ile borçlandığı sürelerin 01.01.2000 tarihinden sonraki tarihe rastlayan sürelere karşılık borçlandığı tutar dikkate alınarak hesaplanan ağırlıklı ortalama esas alınmak suretiyle 1479 sayılı Kanunun geçici 11.maddesinin (b) bendine göre hesaplanan aylığının toplanmak suretiyle yaşlılık aylığı bağlandığı, yurt içinde her hangi bir çalışmasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın yasal dayanağı 1479 sayılı Kanun'un 4447 sayılı kanunla değişik 36. 50., geçici 11., 12. maddeleridir.

1479 sayılı Kanun'un, 4447 sayılı Kanun'la değişik 36. maddesi 1.1.2000 tarihinden sonra sigortalı olanlara bağlanacak yaşlılık aylığını, 4447 sayılı Kanun'la getirilen geçici 11. maddesinde ise 1.1.2000 tarihinden önce sigortalı olup da 1.1.2000 tarihinden sonra sigortalılığı devam eden sigortalılara bağlanacak yaşlılık aylığının koşulları düzenlenmiştir. Adı geçen geçici 11. maddede " Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlara bağlanacak yaşlılık aylığı;

a) Sigortalının, aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınarak, bu kanunun yürürlük tarihinden önce bulunduğu gelir basamağının aylık başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir tablosundaki değer üzerinden, bu kanunun yürürlük tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanan aylığının, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sigortalılık süresinin toplam sigortalılık süresine orantılı olarak hesaplanan tutarı ile,

b) Sigortalının, bu kanunun yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi arasında aylar itibariyle prim ödediği gelir basamaklarının bu basamaklardaki prim ödeme süreleri de dikkate alınarak, aylık başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir basamakları üzerinden hesaplanacak ağırlıklı ortalamasının, aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınmak suretiyle bu kanunun 36. maddesinin 2. fıkrasına göre bulunacak aylık bağlama oranı üzerinden hesaplanan aylığın, bu kanunun yürürlük tarihinden sonra geçen sigortalılık süresinin toplam sigortalılık süresine orantılı olarak hesaplanan tutarın toplamıdır.

Bu şekilde hesaplanan aylık, bu kanunun 36. maddesinin 3. fıkrasına göre artırılır.

2. fıkraya göre bağlanacak aylık, sigortalının aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınarak, bu kanunun yürürlük tarihinden önce bulunduğu gelir basamağı üzerinden bu kanunun yürürlük tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanan aylığının, bu kanunun yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen takvim yılları için, her yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları endeksindeki değişim oranı kadar artırılmış tutarından az olamaz." hükmü düzenlenmiştir.

1479 sayılı Kanun'un 4447 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinde de " Bu kanuna göre sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıkların hesabında 24 basamaklı gelir tablosu uygulanır. Tabloda yer alan gelir basamakları her yıl Nisan ayında ilk olarak bir önceki yılın Aralık ayı ile ondan önceki yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları endeksindeki değişim oranları kadar, ikinci olarak bir önceki yılın gayri safi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızları kadar artırılarak belirlenir." hükmü getirilmiştir.

1479 sayılı Kanunun 25.8.1999 tarihinde 4447 sayılı kanunla kanunun 39.maddesi ile değiştirilen geçici 12.maddesinin a fıkrasında;"Bu kanunun yürürlük tarihinden sonra primleri ve aylıkların hespalanmasını esas alan gelir tablosunun 50.maddeye göre belirlenmesine kadar,kanunun yayımı tarihinden önceki hükümlere göre belirlenecek olan yirmidört basamaklı gösterge tablosunun uygulanmasına devam edilir,." b fıkrasında ise (31.5.2000 tarihinde 4571 sayılı kanunun 2.maddesiyle değişik şekline göre)"Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 50.maddeye göre belirlenmesi gereken gelir basamaklarının hesaplanmasında yukarıdaki fıkra gereğince

uygulanan gelir basamaktan 1.4.2000 ile 31.3.2000 tarihleri arasında geçerli olmak üzere % 25 artırılarak uygulanır.Ancak.

Bakanlar Kurulu bu artışı 1.4.2001 ile 31.3.2002 dönemi için hedeflerin enflasyon dikkate alınarak yeniden belirlemeye yetkilidir.(c) fıkrasında "Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 50.maddeye göre belirlenmesi gereken gelir basamakların hesaplanmasında ,yukarıdaki fıkra gereğince uygulanan gelir basamakları esas alınır" hükmü getirilmiştir.Buna göre somut olayda davacının yurtdışı borçlanmasını 4447 SK'na yürürleğe girdiği 8.9.1999 tarihinden sonra 5.5.2006 tarihinde topluca ödediğine yasanın geçici 12.maddedeki hükümlere göre aylıkların hesaplanması,prim borçlarının her basamak yönünden ödeme durumları ve basamak yükseltme

tarihleri cetveline göre toplanan delillere göre gerektiğinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacının 12.basamaktan mı yoksa 18.basamaktan mı aylık bağlanması gerektiğinin kesin olarak saptandıktan sonar sonucuna göre karar verilmesi gerekirken noksan bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yetersiz bilirkişi raporu ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.