Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/6598 K.2012/1502

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/10/1995-30/06/2002 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun ve davalı M.. B..nın aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1.10.1995-30.6.2002 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 1.10.1995-1.6.2002 tarihleri arasında her yıl 1 Eylül-1 Haziran döneminde davalı M.. B..na bağlı ... ... İlköğretim Okulu işyerinde çalıştığı kabul edilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, M.. B..na bağlı ... ... İlköğretim Okulu işyerinde temizlik ve çaycılık yaptığını iddia eden davacının bu işyerinde çalışmaya başladığına dair sigortalı işe giriş bildirgesinin düzenlenmediği gibi Kuruma bildirilen sigortalı çalışmasının da bulunmadığı, ... işyeri sicil numaralı ...

İlköğretim Okulunun 1.3.1990 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, tanıklarının bir kısmının davacının davalı işyerinde çalıştığını söylemesine karşın bir kısım tanıkların da davacının okuldaki çalışmasının sürekli olmadığını ve haftanın 2-3 günü akşamları temizliğe geldiğini söyledikleri, tanık beyanları arasındaki bu mübayenetin (karşıtlığın) mahkemece giderilmediği, ...

İlköğretim Okulu ve Öğrencilerini Koruma Derneği'nin 21.5.1987 tarihinde kurulduğu ve 18.1.2005 tarihinde feshedildiği, davacının çalışması karşılığındaki ücretinin kim ya da hangi kurum tarafından ödendiğinin araştırılmadığı, ... İlköğretim Okulu'nun resmi işyeri olması nedeniyle ücret ödemesinin kayıtlara geçmemesi mümkün olmadığından davacının ücretinin Dernek tarafından ödenip ödenmediğinin araştırılmadığı, Dernek başkanı, başkan yardımcısı veya

muhasip üye gibi davacının çalışmalarını bilmesi muhtemel kişilerin dinlenmediği, Dernek defter ve kayıtları üzerinde çalışma olgusu veya ücret yönünden bir inceleme yapılmadığı ve böylece davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır. Öte yandan, davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde davalı Kurum yararına avukatlık ücretine hükmedilmemesi de usul ve yasaya aykırıdır.

Yapılacak iş, öncelikle davacının çalışma iddiasına konu dönemin tamamını kapsar biçimde bordro tanıklarını veya okulda görev yapan müdür yardımcısı ve öğretmenleri dinlemek, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, Dernek defter ve kayıtları üzerinde davacının çalışma olgusu ve ücret yönünde bilirkişi incelemesi yapmak, Dernek başkanı,

başkan yardımcısı veya muhasip üye gibi davacının çalışmalarını bilmesi muhtemel kişileri dinleyerek davacı ile hizmet sözleşmesini kimin yaptığını, çalışma süresini ve ücretinin ne şekilde ödendiğini sormak, davacının her yıl 1 Eylül-1 haziran tarihleri arasında 4857 sayılı Yasa'nın 13.maddesine göre tam süreli mi yoksa kısmi sürelimi (part time) çalıştığını belirlemek, M..

B.. müfettişlerince davacının çalışmasına dair tespit olup olmadığını sormak, tespite konu dönemdeki okul görevlendirme çizelgelerini getirterek davacının adının olup olmadığını araştırmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.