Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/7101 K.2012/2179

Davacı, 01/09/1998 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitiyle, 5510 sayılı Yasadan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine. 2- Dava, davacının 01/09/1998 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile 5510 sayılı yapılandırma yasasından faydalandırılması istemine ilişkindir. Mahkemece istem davacının 01/02/1997-01/08/1998 tarihleri arasında 540 gün uzun süreli çalıştığı nedeniyle ve prim ödemediği ve de SSK' ya tabii sigortalılığın bitiminden, yeniden Tarım Bağ-Kur sigortalı olmak için başvuruda bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt Ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında

Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının tevkifata dayalı olarak 01/10/1994 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak Kurumun kayıt ve tescilinin yapıldığı, 18/10/1996 tarihinde fıstık teslimatından kesilen Bağ-Kur primi kesildiği, Güneydoğu Tarım Satış Kooperatifi'ne 28/08/1980 tarihinden itibaren ortaklığının, 1994 yılında kadastrodan edindiği 58.965 m2 8 parça tarlasının bulunduğu, Araban İlçe Tarım Müdürlüğü çiftçi, belgesinde 2008 yılı için 44.555 m2 fıstık bahçesinin olduğu 01/02/1997-01/08/1998 tarihleri arasında

toplam 353 gün (1997 yılında 180 gün,1998 yılında 173 gün) 506 sayılı Kanun'a tabii zorunlu sigortalılığının bulunduğu 01/10/1994-31/01/1997 tarihleri arası hizmetin karşılığı borcunu 5510 sayılı Kanun ile getirilen yapılandırmadan 09/07/2008 tarihinde faydalandırılarak 11/08/2008 tarihinde ödediği, 26/06/2008 tarihli başvurusu üzerine 01/07/2008 tarihi itibariyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığının yeniden başlatıldığı, davalı Kurumca 506 sayılı Kanun'a tabii çalışmasına göre Tarım Bağ-Kur sigortalılığının 31/01/1997 tarihinden itibaren durdurulduğu 31/01/1997-01/07/2008 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmadığı görülmüştür.

Somut olayda 2926 sayılı Kanun'un 10. Maddesinde yer alan Tarım Bağ-Kur sigortalı olma şartlarının davacı için gerçekleştiği, zira davacının 01/10/1994 tarihinde gerçekleşen tescili ile devam eden tarımsal faaliyetini gösteren 28/08/1980 tarihinden devam eden Tarım Satış Kooperatifi kaydı ile 1994 yılından Kadastrodan alınmış 8 parça tarlasının (fıstıklık) olması, kaldı ki 506 sayılı Kanun'a tabii çalışmalarının 1997 yılında 180 gün 1998 yılında 173 gün olması ve davacının Kurumun da kabul ettiği 08/07/2008 tarihli yapılandırma isteminin bulunması karşısında davanın kabulü yerine mahkemece yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.