Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/7396 K.2010/9560

Davacı, 15.5.1986-30.9.2005 tarihleri arasında SSK sigortalılığı ile çakışan süreler haricinde Tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 15.05.1986-30.09.2005 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olduğu hizmetleri dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davacının 14.05.1986-29.08.1996 tarihleri arası dönemde tarım sigortalısı olamayacağının, 30.08.1996-01.10.2005 tarihleri arası dönemde tarım sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitine karar verilmiştir.

Kimlerin tarım ... sigortalısı sayılacakları 2926 sayılı Yasa’nın 2. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, "kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan Sosyal Güvenlik Kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3. maddesinin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanların bu kanuna göre sigortalı sayılacakları" kabul edilmiştir.

Öte yandan, 2926 sayılı Yasa’nın 6/b maddesi hükmüne göre, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona erer.

Dosya içeriğinden davacının 01.12.1985 tarihinde 2926 sayılı Yasa gereğince tarım ... sigortalısı olarak resen tescil edildiği, 15.05.1986-30.06.1986 tarihleri arasında 41 gün, 09.08.1987-30.09.1987 tarihleri arasında 50 gün, 1991 yılı 2. dönemde 91 gün ve 1991 yılı 3. dönemde 6 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmalarının bulunduğu ve primlerinin ödendiği,

davalı Kurum tarafından davacının 01.12.1985-14.05.1986 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olarak kabul edilmekle birlikte, 506 sayılı Yasa'ya tabi işe girdiği 15.05.1986 tarihinden sonraki dönemde tarım ... sigortalılığının iptal edildiği ve 06.09.2005 tarihli tarım İB formuna istinaden 01.10.2005 tarihinde tekrar başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Tarım ... sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir.

Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak kuruma yeniden müracaatın bulunması veya tarım ... sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73 ve K:2007/71 sayılı kararı).

Öte yandan, Tarım ... sigortalılık niteliğini yitirenlerin tarım ... sigortalılığının yeniden başlaması için tescil veya tescil yerine geçen iradi prim ödemesi ya da prim tevkifatı yapılması gerekmektedir. Belirtilen durumlar dışında, tarım ... sigortalılığının ziraat odası kaydı, tarım kredi kooperatifi kaydı, doğrudan gelir desteği ödemelerinden yararlanma, zirai kredi kullanımı ve benzeri nedenlerle kendiliğinden yeniden başlayıp devam etmeyeceği dikkate alınmalıdır. Bu husus, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71, 03.10.2007 gün ve E:2007/10-658, K:2007/71; 28.11.2007 gün ve E:2007/10-907, K:2007/893 ve 25.02.2009 ve E:2009/21-39, K:2009/92 sayılı kararlarında da benimsenmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, davacının üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunmadığı, 30.08.1996 tarihinden itibaren ziraat odası kaydının bulunduğu, tarım kredi kooperatifi kaydının bulunmadığı, pancar ekicileri kooperatifi kaydı olmadığı, tarım ... sigortalılığının sona erdiği 14.05.1986 tarihi ile tekrar tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği 01.10.2005 tarihleri arasında tarım ... sigortalılığı için tekrar Kuruma müracaatı bulunmadığı gibi, tarım ... sigortalılığına ilişkin olarak prim ödemesi yapmadığı ve ... prim tevkifatlarına ilişkin belge mevcut olmadığı görülmüştür.

Her ne kadar davacının tesbitini istediği tarihler arasındaki 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları kısa süreli çalışma niteliğinde ise de, tarımsal faaliyetinin kesintisiz devam edip etmediği açıkça saptanmadan sonuca gidilmiştir.

Mahkemece, davacının tarım ... sigortalılığının sona erdiği 14.05.1986 tarihi ile ziraat odası kaydının başladığı 30.08.1996 tarihleri arasında tarımsal faaliyetinin kesintisiz devam ettiğine ilişkin kayıt, belge ve delilleri araştırmak, bu yönde Ziraat Bankası, ziraat odası, tarım satış kooperatifleri ve birlikleri, tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri gibi tarımsal faaliyeti organize eden kuruluşlara ve idarelere müzekkere yazarak bu kuruluşların kayıtlarından yararlanmak, köyde muhtar ve ihtiyar heyeti üyesi olarak görev yapan kişilerden tanıklık yapacak konumda bulunanları tespit ederek dinlemek,

tanıklar tarafından belirtilen davacının arıcılık faaliyeti ile ilgili olarak kooperatiflerden ve ilgili kuruluşlardan araştırma yapmak, davacının babasının 12.02.1998 tarihinde vefat ettiği ve davacının babasının üzerine kayıtlı taşınmazları olduğu anlaşılmakla davacının babasının sağlığında da bu taşınmazları kullanıp kullanmadığı,

elde ettiği ürün türü, miktarı ve nereye teslim edildiği konusundaki bilgileri ilgili kurum kayıtları, tanık anlatımları ve zabıta araştırmasıyla açıklığa kavuşturmak ve 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtildiği üzere tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli sigortalılığının sona erdiği 16.09.1991 tarihi öncesinden başlayan tarımsal faaliyetini kanıtlayıcı bir kayıt bulunmaması halinde davanın reddine karar vermek böyle bir kanıt bulunması halinde ise 15.05.1986-01.10.2005 tarihleri arasındaki dönemin kabulüne karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.