Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/7670 K.2012/4837

Davacı, borçlu olmadığının tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, ihtiraz'ı kayıt ile ödenen meblağın, dava tarihinden itibaren en yüksek yasal faiziyle istirdadına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile itirazi kayıt ile ödediği 225.191,89 TL’nin dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun ek 24. maddesinin l ve m bentleri ile 80. maddesidir.

506 sayılı Kanunun ek 24. maddesinin l bendinde, “Genel ve katma bütçeli idareler, mahalli idareler, döner sermayeli kuruluşlar gibi kamu kuruluşları ile kanunla ve kanunların verdiği yetkiye istinaden kurulan diğer kuruluşlar ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren teşekkül ve kuruluşlarla bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştiraklerinden aylık bağlanmasına hak kazandıktan sonra ayrılanlardan; 506 sayılı Kanun hükümlerine göre malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı bağlananların ilk sosyal yardım zammı ödemeleri, söz konusu kuruluşlar adına Kurumca yapılır.

Yukarıda belirtilen kuruluşlar adına, Kurumca yapılan ilk sosyal yardım zammı ödemeleri ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ilgili kuruluşlarca kuruma ödenmemiş sosyal yardım zammı tutarları bu kuruluşlara yapılacak yazılı bildirim tarihinden itibaren en geç bir ay içinde defaten Kuruma ödenir.

Kurumun yazılı bildiriminde isimleri belirtilenlere, sonraki aylarda ödenmesi gereken sosyal yardım zammı tutarları, yeni bir bildirim beklenmeksizin ilgili kuruluşlarca, her ay emekli aylığı ödeme tarihlerinden önce Kurumun ilgili hesabına yatırılır...” şeklinde bir düzenleme getirilmiştir.

Ayrıca 506 sayılı Kanunun ek 24. maddesinin (m) bendinde “Özelleştirme kapsamındaki kuruluşların, özelleştirme uygulamaları sonucu bunlardaki kamu payının % 15'in altına düşmesinden veya bunların tasfiyesinden yahut tüzel kişilikleri sona erecek şekilde kapatılmasından önce sosyal yardım zammı ödemelerine hak kazanmış olanlar ile kamu payı % 50'nin altına düşen ... A.Ş.'nin devrinden önce sosyal yardım zammı ödemelerine hak kazanmış olanlara, bu madde gereğince ödenen sosyal yardım zammı ödemeleri, (l) bendindeki esaslara göre Hazinece karşılanır.” düzenlemesi de bulunmaktadır.

Davacı, ... Alkol İşletmeleri A.Ş. olup, “Tütün ve Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğü”nün 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listeden, bu kapsamda bir kamu iktisadi kuruluşu olduğu belirgindir. Ancak, özelleştirme kapsamına alınıp alınmadığı, alınmış ise, özelleştirme işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarih itibariyle gerçekleştiği dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Öncelikle, davacı şirket hakkındaki bu husus netleştirilmelidir.

Somut olayda; davacının sosyal yardım zammı sorumlusu olduğu dönemler ile Kurumun sosyal yardım zammı tahakkuklarının hangi tarihlere ve sigortalılara ait olduğu ayrı ayrı belirtilmemiştir. Bu nedenle sigortalılar için yukarıda belirtilen madde hükmü gereğince Kurumun çıkardığı borcun miktar olarak da yasaya uygun olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Yapılacak iş; Kurumca tahakkuk ettirilen borcun hangi döneme ait olduğu ve hangi sigortalılardan kaynaklandığı, bu sigortalılar için Kurum tarafından hangi tarihte bildirim yapıldığı, ilk sosyal yardım zammı ödemesi veya müteakip aylar sosyal yardım zammı ödemelerinden hangilerinin yapılmadığını belirlemek, davacı ... ...İşletmeleri A.Ş'nin özelleştirme kapsamına alınıp alınmadığı, alınmış ise, özelleştirme işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarih itibariyle gerçekleştiğini araştırmak, davacı şirketin sorumlu olduğu dönemleri belirleyip sonucuna göre 506 sayılı Yasanın ek 24. maddesinin (m) bendi de dikkate alınarak sorumlu olunacak tutarı saptamaktır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.