Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/7829 K.2012/2640

Davacı, 10/05/1978-19/04/1982 ve 01/07/1983-30/03/1985 tarihleri arasındaki hizmetlerin sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, Davacı, 10/05/1978-19/04/1982 ile 01/07/1983-30/03/1985 tarihleri arası hizmetlerin tespitini talep etmiştir. Mahkemece; 10/05/1978-19/04/1982 arası dönem yönünden talebin reddine, 01/07/1983-30/03/1985 arası dönem yönünden ise kabulüne karar verilmiştir. Ancak, 01/07/1983-30/03/1985 arası dönem yönünden varılan bu sonuç yerinde değildir.

Her uyuşmazlığın, dayandığı işlem veya olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerekeceği ilkesinden hareketle yasal koşulların ayrı ayrı ele alınarak Bağ-Kur'luluk statüsünün ortaya konması gerekir.

01/04/1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanun'un 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 04/05/1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'un 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece Kanun'un temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş,

20/04/1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'un 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22/03/1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

02/08/2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 26/07/1983 tarihinde Kuyucak Mal Müdürlüğü'ne müracaat ederek 30/06/1983 tarihi itibariyle minübüsle nakliyecilik işini bıraktığını belirtip vergi kaydının silinmesini istediği, yine davacının 05/08/1985 tarihinde tekrar Kuyucak Mal Müdürlüğü'ne müracaat ederek, 10/07/1985 tarihi itibariyle minübüs dolmuşçuluğu işine başladığını bu nedenle yeniden vergi kaydının açılmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.

Davacının tespitini talep ettiği dönem itibariyle Bağ-Kur sigortalılığına, 2654 sayılı Kanun ile değişik 1479 sayılı Kanun'un 24. maddesi uygulanacaktır.

Mahkemece tespitine karar verilen dönemde davacının adına vergi kaydı bulunmamaktadır. 1479 sayılı Kanun'un 2654 sayılı Kanun ile değişik 24. maddesi gereğince gelir vergisi mükellefi olanlar sigortalı sayılır. Davacının sigortalı olmadığı döneme ilişkin sonradan prim ödemesi sigortalılık hakkı sağlamaz. Bu nedenlerle mahkemenin davanın reddi yerine, kabule karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.