Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/8336 K.2011/13404

Davacı, 08/12/2008-15/10/2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-B(4) alt bendi kapsamında sigortalı olmadığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 08/12/2008 tarihi ile 15/10/2009 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım ... sigortalısı olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulü ile davacının 08.12.2008 tarihi ile 15.10.2009 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olmadığının tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden; davalı Kurumun 12.10.2009 tarihli işlemi ile davacının Ziraat Odası kaydının bulunması nedeniyle 1.10.2008 tarihinden itibaren geriye dönük olarak Tarım ... sigortalılığının başlatıldığı, ancak daha sonra bu tarihte davacının 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının bulunması nedeniyle Kurumun ikinci bir işlemi ile 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasına ara verdiği 7.12.2008 tarihini takip eden 8.12.2008 tarihinden itibaren tarım ... sigortalılığının başlatıldığı, 14.10.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunması nedeniyle sigortalılık kapsamından çıkarıldığı,

SSK sigortalı hizmet döküm belgesine göre 22.3.1985-7.12.2008 tarihleri arası aralıklı olarak ve 16.02.2009-30.09.2009 tarihleri arasında da kesintisiz olarak 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmalarının olduğu, 10.5.2007-7.10.2009 tarihleri arası Ziraat Odası kaydının bulunduğu, kooperatif kaydının bulunmadığı, adına kayıtlı 29.000 m2 kıraç arazisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/b-4 maddesi ile "tarımsal faaliyette bulunanların bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacağını", 5510 sayılı Yasanın 8/3 maddesi " tarımsal faaliyeti bulunanların kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren ilgili Kurum ve Kuruluş ve birliklerin sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek en geç bir ay içinde Kuruma vermekle yükümlü olduklarını,

ayrıca tarımla uğraşanların kendilerinin de bildirim yapabileceklerinin belirtildiği" 5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesi "Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği"bildirilmiş,

3.2.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33. maddesi ile değiştirilen ve 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın sigortalılık hallerinin birleşmesi başlıklı 53/1 maddesinde ise "Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çakışması halinde, öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında,

(a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı" belirtilmiş ve aynı yasanın Geçici 33. maddesinde ise "Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmaz”hükmü getirilmiştir.

İhtilaflı dönem itibariyle uygulanması gereken 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı yasanın 53/1 maddesinde "Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık nedenlerinden birden fazlasına aynı anda tâbi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde; öncelikle (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacağı" bildirilmiştir.

01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasanın 6/b maddesi ile "diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona ereceği" düzenlemesi ile Tarım ... sigortalılığı ile 506 Sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmaların çakışması halinde 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalara üstünlük tanınacağı acıkça düzenlenmiştir.13.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33. maddesi ile 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 53. maddesinde yapılan değişiklikle de aynı ilke benimsenmiş olup kanunların derhal uygulanması ilkesinin

olmasına rağmen aynı yasanın Geçici 33. maddesiyle 01.03.2011 tarihli, 5510 sayılı Yasanın 53. üncü maddesinin birinci fıkrasında bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmayacağı hükmünün getirilmiş olmasına göre ihtilaflı dönem olan 8.12.2008-15.10.2009 tarihleri arasında 1.10.2008 tarihli 5510 sayılı yasanın 53/1 maddesi kapsamında uygulama yapılmalı ve bu kapsamda da çakışan sigortalılıklarda daha önceden başlayan sigortalılığa değer verilmelidir.

Ancak 5510 sayılı Yasanın 6/1-ı maddesinde. Kamu idarelerinde ve Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sayılanlar hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının,

bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler ile 65 yaşını dolduranlardan talepte bulunanlar'ın sigortalı sayılmayacağı ve aynı yasanın 6/2 maddesinde ise birinci fıkranın (ı) bendinin uygulanmasında Türkiye Ziraat Odalar Birliği'nin görüşünün alınacağı bildirilmiştir.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin geçici 8. maddesinin 9. bendinde de “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, Kurumca ziraat odalarından veya ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde tarım il/ilçe müdürlüklerinden alınan kayıtlardan 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine göre resen tescili yapılanların, ziraat odalarından veya ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde tarım il/ilçe müdürlüklerinden alacakları ve resen tescil tarihinden geriye doğru en fazla 1 yıla ilişkin olmak üzere muafiyet belgesi ile belgelemeleri ve 31/3/2011 tarihine kadar Kuruma ibraz etmeleri halinde muafiyetin başlangıç tarihi itibariyle sigortalılıklarının sona erdirileceği bildirilmiştir.

Somut olayda davalı Kurumun 12.10.2009 tarihli işlemi ile davacının Ziraat Odası kaydının bulunması nedeniyle 1.10.2008 tarihinden itibaren geriye dönük olarak Tarım ... sigortalılığının başlatılıp,

ancak daha sonra bu tarihte davacının 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının bulunması nedeniyle Kurumun ikinci bir işlemi ile 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasına ara verdiği 7.12.2008 tarihini takip eden 8.12.2008 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalılığı başlatılmış ise de davacının 16.02.2009 tarihinden itibaren 30.9.2009 tarihine kadar kesintisiz olarak 5510 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının bulunduğundan Mahkemece davacının 5510 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının bulunduğu 16.02.2009-30.9.2009 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak verilen karar doğrudur.

Uyuşmazlık davacının Tarım ... sigortalılığının başlatıldığı 08.12.2008 tarihi ile davacının 5510 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının başladığı 16.02.2009 tarihleri arasında ki dönem ile 5510 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının sona erdiği 30.9.2009 tarihi ile Tarım ... sigortalılığının sona erdiği 14.10.2009 tarihleri arasındaki dönemdir.Ancak Mahkemenin 10.6.2010 tarihinde karar vermesinden sonra Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin geçici 8. maddesinin 9. bendine göre davacının muafiyet belgesine istinaden davalı Kurumca davacının talebi doğrultusunda Tarım ... sigortalılığı iptal edilmiş,

böylece davanın konusu kalmamıştır.

Yapılacak iş, Mahkemenin 10.6.2010 tarihinde karar vermesinden sonra davalı Kurumca davacının talebi doğrultusunda tarım ... sigortalılığı iptal edilip böylece davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar vermek,

uyuşmazlık konusu olan ve davacının Tarım ... sigortalılığının başlatıldığı 08.12.2008 tarihi ile davacının 5510 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının başladığı 16.02.2009 tarihleri arasında ki dönem ile 5510 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının sona erdiği 30.9.2009 tarihi ile Tarım ... sigortalılığının sona erdiği 14.10.2009 tarihleri arasındaki dönem yönünden davalı Kurumun haklı olduğu,

davacının 5510 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında çalışmasının bulunduğu 16.12.2008-30.9.2009 tarihleri arasında ki dönem yönünden ise geriye doğru yapılan bir işlemle önceden oluşan sigortalılık statüsü bozulamayacağından davacının haklı olduğu gözetilerek her iki taraf yararına vekalet ücretine hükmedilip, yapılan yargılama giderlerinin paylaştırılarak ödetilmesine karar vermektir

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hatalı değerlendirme sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.