Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/8737 K.2012/3575

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1989- 1992 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalı ... bağlı İstanbul Kağıthane Lisesi işyerinde 1989 – 1992 yılları arasında matematik öğretmeni olarak olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti, ayrıca tespit edilen döneme ait primlerin davalı işveren tarafından ilgili Kuruma tasarruf teşvik bedelleri ile yatırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile ile davacının davalı işyerinde 1990/3. Döneminde 120 gün aylık 1.072.500 TL, 1991/2. Döneminde 120 gün aylık 1.340.625 TL, 1991/3. Döneminde 120 gün aylık 1.340.625 TL, 1992/1. Döneminde 120 gün aylık 2.500.000 TL, 1992/2. Döneminde 120 gün aylık, 2.500.000 TL, 1992/3. Döneminde 120 gün aylık 2.500.000 TL ücret ile çalıştığının tespitine ve primlerin yatırılması ve tasarruf teşvik bedelleri ile ilgili talepler bakımından davanın reddine karar verilmiş ise de varlan sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı ile davalı işyeri arasında 01.01.1990 – 31.12.1990, 01.01.1991 – 31.12.1991 ve 01.01.1992 – 31.12.1992 tarihli sözleşmelerin yapıldığı, davacı çalışmasına devam ederken kararname çıkması üzerine davacının 05.10.1992 tarihi itibari ile kadrolu olduğu, davalı işverence davacının işe giriş bildirgesinin verilmediği, davacının 1989/3. dönem ile 1991/1. dönemler arasında davalı işyerinde kısmi çalışmalarının bulunduğu, davalı işyerinin 02.03.1987 tarihinde Yasa kapsamına alındığı, davalı işyerine ait dönem ve imzalı ücret bordrolarının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Öte yandan davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Tespiti istenen çalışmaların hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Her ne kadar ifadesi hükme dayanak alınan tanıklar davacıyla birlikte bu işyerinde çalıştıklarını beyan ederek davacı iddialarını doğrulamışlarsa da tanıkların gerçekten davalı işyerinde çalışıp çalışmadıkları usulünce araştırılmamıştır. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.

Yapılacak iş; davalı okulun eğitim-öğretim yılının başlangıç ve bitiş tarihleri ile ilk faaliyete başladığı tarihi tespit etmek, davalı işyerine ait varsa SGK'dan dönem bordrosu ile davalı işyeri dosyasını, davalı lisenin müdürlüğünden davacının talep ettiği sürelere ilişkin imzalı ücret tediye bordrolarını, ilgili Milli Eğitim Müdürlüğünden de davacının tespitini istediği 1989 - 1992 tarihleri arasında davalı okulda görev yapan müdür, müdür yardımcısı, öğretmenler ile diğer görevlilerin listesini dosyaya celbederek, o tarihlerde davacı ile aynı işyerinde çalışan kayıtlı çalışanların beyanlarına baş vurularak,

tespiti istenen sürelerin neden kayıt dışı kaldığı konusunda ve çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalı işyeri için tatil dönemlerinde çalışmanın bulunmadığını göz ardı etmeden gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı SGK'nın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.