Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/876 K.2011/1372

Davacı, davalı işveren nezdinde 6 yıl çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, davalı işyerinde 24.10.2007 tarihine kadar 6 yıllık sürede çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, davacının 24.10.2001-24.10.2007 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar vermiştir. Dosya içeriğinden işyerinin konfeksiyon işi ile uğraştığı, 1.11.1998 tarihinde Yasa kapsamına alınarak faaliyetinin devam ettiği, davacının yükleme işinde hamal olarak sürekli olarak geçtiğini iddia ettiği çalışmalarının davalı işyerinin kayıtlarında yer almadığı, işyerinde Kurumca denetleme yapılmadığı görülmüştür.

Yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasanın 86/9 maddeleri olan bu tür davalarda çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, sürekli, kesintili ya da mevsimlik mi olduğu, başlangıç ve bitiş konularında tanıkların sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işverenle işçiyle ve işyeriyle ilişkileri değerlendirilmeli, tanıklar buna göre dinlenmeli, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, işin niteliği gözönünde bulundurulmalı, mümkün oldukça işyerinin kayıtlarında yer alan müdür, amir,

şef gibi görevlileri ve dava konusu dönemde işyerinde çalışan diğer kişiler ile komşu ve yakın işyerleri çalışanları oldukları yapılacak araştırma ile belirlenmiş kimseler dinlenilmeli, gerektiğinde işyerinde keşif yapılarak iyerinin kapsamı, kapasitesi, işin niteliği birlikte değerlendirilmeli, tarafların göstereceği delillerle bağlı kalınmaksızın sosyal güvenliğe yönelik davalardaki resen araştırma prensibi gereğince tüm deliller toplanarak sonuca gidilmeli, böylece çalışma olgusu hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıkca belirlenmelidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2008/21-343-347, 2007/21-552-559, 2006/21-43-98, 2005/21-60-69 ve 2004/21-480-571 sayılı kararlarında da gerekli tüm araştırmalar yapılarak sonuca gidilmesi gerektiği özellikle vurgulanmıştır.

Somut olayda, davalı işverene karşı davacı ve beş arkadaşının aynı süreye yönelik hizmet tespiti davası açtıklarının Gaziantep 2. İş Mahkemesinin 2009/724-725-726-728-729 Esas sayılı dava dosyalarından anlaşıldığı, mahkemenin davalı işyerine ait kayıtları getirttiği, işyeri çalışanlarını dinlediği ancak işyeri bordrolarına göre tanıkların çalışmalarının 2003-2008 yılları arasında geçtiği, dava konusu süreyi karşılamadığı, 2001-2003 döneminin belirsiz kaldığı,

işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği yönünden değerlendirme yapılarak bu bağlamda irsaliye, fatura, imalat durumu incelenerek işyerinin sürekli çalışan 6 hamala ihtiyacının bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, çalışmanın sürekli mi , kesintili mi, piyasaya yönelik mi olduğunun değerlendirilmediği, bu yolda komşu işyerleri çalışanlarının ve taşımacılık işi aynı araç veya araçlar ile yapılıyor ise şoförlerin beyanlarına başvurulmadığı, sonuç olarak çalışma olgusuna ilişkin deliller tümüyle toplanmaksızın, yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.