Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/8863 K.2011/10647

Davacı,sigortalılık başlangıç tarihinin 23.11.1989 olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava davacının sigortalılık başlangıcının 23.11.1989 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 1.10.1978 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Dosya içeriğinden,davacının ... isimli kişiye ait işyerinde 23.11.1989 tarihinde işe girdiğine dair giriş bildirgesinin usulüne uygun olarak kuruma intikal ettirildiği, işyerinin23.11.1989 tarihinde yasa kapsama alındığı,1989/3. Ve 1990/1.dönem bordrolarının kuruma verilmemiş olduğu,dönem bordro tanığı olmayan işveren ... ile ... isimli kişilerin tanık olarak dinlendikleri,bu kişilerden tanık ...'un “davacıyı sigortalılıktan yararlandırmak için 1 ay kadar yanlarında sigortalı gösterdiklerini,davacının arada telefonlara baktığını ve ona ücret verdiğini bunun 1989 tarihinde olduğunu, tanık ...'un “davacıyı 1989 tarihinde 1 ay kadar ...'un yanında çalışırken gördüğünü” beyan ettiği anlaşılmaktadır

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı sonucuna göre karar verilmelidir.

Yapılacak iş; işyerinden uyuşmazlık konusu dönemle ilgili dönem bordrosu verilmediğine göre kurumdan bilgi alınarak veya emniyet ve muhtarlık yoluyla yaptırılacak araştırma sonucu iş yerine komşu veya yakın işyerlerinin kayıtlarına geçmiş çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak, ayrıca davacının yaptığı işin ne olduğu işe uygun nitelikte eleman olup olmadığı da sorularak tüm delilleri birlikte değerlendirmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Kabul şekli bakımından da mahkemenin gerekçeli kararında davacının işe giriş tarihi 23.11.1989 olarak yazılmış olmasına rağmen hüküm fıkrasında gerekçeli karardan farklı olarak talep aşılarak bu tarihin 1.10.1978 olarak yazılmasıda hatalı olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.