Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/9070 K.2012/5522

Davacı, 02/01/1989 tarihinden 22/11/1996 tarihine kadar olan ve 30/06/1999 tarihinden sonra yatırılan primlerin sigortalılıktan sayılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davacı ve davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1479 sayılı Yasa kapsamında 2.1.1989 tarihinden itibaren zorunlu, 22.11.1996 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespiti ve 30.6.1999 tarihinden sonra yatırdığı primler nedeniyle sigortalı sayılması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının dava tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık süresinin; 02/01/1989-16/08/1990 arasında zorunlu, 16/08/1990-30/06/1999 arası isteğe bağlı ve 01/06/2003-31/12/2005 arası isteğe bağlı olarak sigortalı olduğunun tespitine ve fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 2.1.1989-16.8.1990 tarihleri arasında vergi mükellefi olduğu, 3.1.1989-16.8.1990 tarihleri arasında Oda kaydının bulunduğu, Kurumun davacıyı vergi kaydı nedeniyle 2.1.1989-16.8.1990 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescil ettiği, davacının zorunlu sigortalılığı sona ermesine karşın prim ödemesi bulunduğunun anlaşılması üzerine Kurumun 16.8.1990-22.11.1996 tarihleri arasında ödenen primlerin karşıladığı süre olarak kabul ettiği 16.8.1990-31.10.1990 tarihleri arasında davacıyı 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak kabul ettiği,

22.11.1996 tarihli İB formu ve talep üzerine davacının 22.11.1996 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının 29.12.1993 tarihinde 1993 yılının Aralık ayı sonuna kadarki dönemi kapsayan prim ve gecikme zammı tutarını Kuruma ödediği ancak Kurumun bu ödemeyi 1.12.1993-22.11.1996 tarihleri arasındaki dönemi kapsadığı düşüncesiyle davacıyı bu tarihler arasında isteğe bağlı sigortalı kabul ettiği, 22.11.1996 tarhinde başlayan isteğe bağlı sigortalılığının 30.6.1999 tarihinde sona erdiği, yine 1.6.2003 tarihinde başlayan isteğe bağlı sigortalılığının 31.12.2005 tarihinde sona erdiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının 01.11.1990-30.11.1993 ve 1.7.1999-31.5.2003 tarihleri arasında primleri ödenen sürelerde 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak kabul edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Mahkemeye sunulan 31.12.2008 tarihli bilirkişi kurulu raporunda yer aldığı üzere davacının yaptığı prim ödemeleri uyuşmazlığa konu 01.11.1990-30.11.1993 tarihleri arasındaki dönemi karşıladığından davacının 01.11.1990-30.11.1993 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı sayılması doğrudur.

Ne var ki, bilirkişi kurulu davacının yaptığı prim ödemelerinin uyuşmazlığa konu 1.7.1999-31.5.2003 tarihleri arasındaki dönemi karşılamadığını belirtmiş iseler de raporun ekinde yer alan hesap cetvelinin incelenmesinden anlaşılacağı üzere 01.11.1993 tarihi itibariyle faiz ve ana para toplamı olan 6.926.977 TL ye Aralık ayı cari primi olan 250.980 TL nin eklenmesi suretiyle bulunan 7.177.957 TL nin 29.12.1993 tarihinde ödenen 11.580.000 TL den mahsubu ile 1993 yılı Aralık ayı sonu itibariyle devreden ve fazla ödenen prim miktarı 4.402.04 TL olduğu halde raporda hesap hatası sonucu 239.201 TL olarak gösterilmiştir.

Öte yandan, 1996 yılının Kasım ayı sonu itibariyle gözüken 8.501.426 TL mevcut değerlere göre 8,50 TL ise de 1996 yılı Kasım ayı cari primi olan 1.728.900 TL nin yaklaşık 4 katına yakın olup yukarıda anlatılan hesap hatası bulunmasa dahi davacıya en azından 3 aylık daha isteğe bağlı sigortalılık kazandıracağı da açıktır.

Yapılacak iş, bilirkişi kurulundan yukarıda yer alan açıklamalar ışığında davacının yaptığı prim ödemelerinin Kurumun kabul ettiği dönemler dışında kalan uyuşmazlığa konu 01.11.1990-30.11.1993 ve 1.7.1999-31.5.2003 tarihleri arasındaki dönemi de kapsayıp kapsamadığı hususunda ek rapor alarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.