Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/977 K.2011/2890

Davacı, davalı işveren nezdinde 16.8.2007-31.12.2008 ile Ocak 2008 tarihlerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Yasa Özel Eğt. Hiz. Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalılardan işveren şirketlere ait işyerinde 16.08.2007-31.12.2007 tarihleri arasında kesintisiz ve 2008 yılı ocak ayında 31 gün çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının davalılardan Özel Başarı Dershanesi İşletmesi Tic Ltd. Şti. 'ne ait iş yerinde çalışmasının bulunmadığına, davalılardan Yasa Özel Eğitim Hiz. Gıd. Tur. Ltd. Şti iş yerinde 01.09.2007-31.01.2008 tarihleri arasında eksik bildirilen 121 günlük çalışmasının tespitine karar verilmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 4/I-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasa'nın Geçici 7. maddesi hükmünde “bu Kanun'un yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri,

borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler” hükmü gözetildiğinde, eldeki somut uyuşmazlığın dayandığı mevzuat hükümleri 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesi olup bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında

veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı ... Eğit. Ders Hizm. Gıda Turz. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı 1316128 sicil nolu iş yerinde işe girdiğini gösterir bildirgenin dosyada bulunmadığı, bu iş yerinden 03.01.2008-20.02.2008 tarihleri arasında 2008 yılı 1 ayında 29 gün, 2008 yılı 2 ayında 20 gün, çalışması Kuruma bildirildiği, Yasa Özel Eğit. Ders Hizm. Gıda Turz. Taş. İnş. San. tic. Ltd. Şti. unvanlı 1316128 sicil nolu iş yerinin 23.10.2007 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, halen faal olduğu, iş yerine ait 2007 yılı 10, 11,12, ve 2008 yılı 1,2 aylara ait dönem bordrolarının gönderildiği, ilgili Milli Eğitim Müdürlüğünden davacı ile ilgili kayıt ve belgelerin istenmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerinin Özel Dershane iş yeri olması ve matematik öğretmeni olarak görev yaptığı anlaşıldığından, davacıya ait ilgili Milli Eğitim Müdürlüğünde bulunan kayıt ve belgeler ile dosyası istenip tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gererirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ... Eğit. Ders Hizm. Gıda Turz. Taş. İnş. San. tic. Ltd. Şti.vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.