Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10141 K.2011/9604

Davacı, 01.06.1995-24.05.2011 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava,davacının 1.6.1996 tarihinden dava tarihine kadar Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne davacının 1.6.1995-23.5.2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nun 74. maddesinde; “Kanunu Medeni ile muayyen hükümler mahfuz olmak üzere hakim her iki tarafın iddia ve müdafaalariyle mukayyet olup ondan fazlasına veya başka bir şeye hüküm veremez. Tahakkuk edecek hale göre talepten noksan ile hüküm caizdir.” denilmek suretiyle mahkemenin tarafların talebiyle bağlı olup, talebin fazlasına karar veremeyeceği belirtilmiş bulunmaktadır.

Yine Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nun 83. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah müessesesi, mahkemeye yöneltilmesi gereken tek taraflı ve açık bir irade beyanı ile tarafların dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu veya talep sonucunu değiştirebilmesi imkanını sağlamaktadır. İki taraf da duruşmada hazır iseler ıslah sözlü olarak yapılabilir. Usule ilişkin işlemlerin tamamen ya da kısmen ıslahı mümkündür.

Ancak, her iki durumda da usulüne uygun açılmış bir davanın bulunması şarttır. Başka bir anlatımla ıslah, açılmış bir davada taraflarca yapılmış usule ilişkin işlemlere yönelik olarak yapılmalıdır. Bu bağlamda, yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir talepte bulunma olanağı bulunmamaktadır.

Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de, yeni dava konusu önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur. Ancak, davacı peşin harç yanında başvuru harcını da yatırarak yeni bir talep de bulunması hallerinde ise bir ek dava olarak nitelendirilme hali olayımız dışındadır.

Somut olayda, esasen davacının 20.5.1995 tarihindeki tevfikatına ve 1980 tarihinden itibaren devam eden kooperatif kaydına göre 1.6.1995 tarihinden dava tarihine kadar tarım ... sigortalılığı şartlarını taşıdığı ancak dava dilekçesindeki talebinin 1.6.1996 tarihinden dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin olmasına rağmen karar oturumunda bu talebini genişleterek 1.6.1995 tarihinden dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istediği,

söz konusu istemin başvuru harcı ile peşin ıslah harcı yatırılmadan yapıldığı ve mahkemece usulüne uygun olmayan ıslaha değer verilmek suretiyle talepten fazlasına hükmedildiği,davacı tarafından usulüne uygun yapılmış bir ıslah olmadığına göre davacının 1.6.1995-1.6.1996 tarihleri arasındaki tarım ... sigortalığı bakımından dava açma hakkının saklı tutularak sadece 1.6.1996-23.5.2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti yerine yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davacının 1.6.1995-23.5.2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.