Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10485 K.2011/9616

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava,davacının ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren yasal koşullarının oluştuğu dönemlerde 2926 sayılı Yasa'ya tabi Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne davacının 1.4.1995-31.12.2002 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ... bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik,

kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının Tarım ... sigortalılığı tescilinin olmadığı,30.3.1995,30.4.1997,31.5.2000,30.4.2002 tarihlerinde ... prim tevfikatının olduğu,herhangi bir tarımsal kooperatife üye olmadığı,ziraat odası kaydının mahkemece yargılama sırasında ilgili yerden sorulduğu ancak cevap yazısı beklenilmeden yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının 2926 sayılı yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtlarından olan tarımsal kooperatif kaydının olmadığının anlaşılması yanında ziraat odası kaydı için yazılan müzekkere cevabının beklenilmeden karar verildiğinin anlaşılmasına göre sadece prim tevfikatının olduğu 1.4.1995-31.12.1995,1.5.1997-31.12.1997, 1.6.2000.31.12.2002 tarihleri arasındaki dönenler itibariyle Tarım Bag-Kur sigortalılığının tespitine karar verilebilir.

Mahkemece hükmolunduğu üzere 1.4.1995-31.12.2002 tarihleri arasında kesintisiz olarak Tarım ... sigortalılığının tespitine karar verilebilmek için davacının prim kesintisinin olmadığı tarihlerde 2926 sayılı yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtlarından birisine sahip olması gerekir.Bu kapsamda davacının ziraat odası kaydının olup olmadığının açık bir şekilde tespit olunmadan yazılı şekilde karar verilmesi yanlış olmuştur.

Yapılacak ..., davacının 2926 sayılı yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtlarının araştırılması noktasında ilgili ziraat odasından kaydının olup olmadığının eğer var ise hangi tarihler arasında olduğunun sorulması, davacının prim kesintisinin olmadığı tarihlerde devam eden geçerli bir ziraat odası kaydı var ise şimdiki gibi 1.4.1995-31.12.2002 tarihleri arasında Tarım ... sigortalılığının tespitine karar verilmesi, davacının ziraat odası kaydı yok ise kesinti tarihlerine göre 1.4.1995-31.12.1997, 1.6.2000-31.12.2002 tarihleri arasında Tarım ... sigortalılığının tespitine karar vermesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.