Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10559 K.2013/2051

Davacı, 22/03/1985-16/02/1989 tarihleri arası iptal edilen dönemde Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 22.03.1985-16.02.1989 tarihleri arasında Bağ kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

Her uyuşmazlığın dayandığı işlem veya olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerekeceği ilkesinden hareketle yasal koşulların ayrı ayrı ele alınarak Bağ Kurluluk statüsünün ortaya konulması gerekir.1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24.maddesinde zorunlu Bağ Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24.maddesinin öngördüğü meslek kuruluşuna kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş,

20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Kanunun 24. maddesi değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olmak için, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya götürü usulde gelir vergisi mükellefi olma, gelir vergisinden muaf olanların da meslek kuruluşuna kayıtlı olması şartı getirilmiştir.

Yine, 22.03.1985 tarihinde 3165 sayılı Kanunla getirilen düzenleme ile kendi nam ve hesabına çalışanlardan vergi mükellefi olan, esnaf siciline veya meslek kuruluşuna kaydı olanların Bağ- Kur sigortalısı olacağı belirtilmiştir.2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı yasa ile 24.madde değiştirilerek zorunlu Bağ Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde;davacının ilk oda kaydı,16.02.1989 tarihli olup bundan önceki dönemde vergi, meslek kuruluşu ve esnaf sicil kaydı olmadığına göre zorunlu sigortalı sayılması mümkün değildir.

Öte yandan davacının 1997 affından yararlanarak 22.03.1985-10.06.1989 tarihleri arasındaki prim borçlarını ödediği anlaşılmakta ise de gerek 3780, gerekse 4247 sayılı Kanunlar, kazanılmış ve mevcut sigortalılığa ilişkin olarak tahakkuk etmiş prim borçlarının ödenmesine ilişkin olup,bu kanunlardan faydalanarak geriye yönelik olarak primlerin ödenmesinin sigortalı olmadığı süreler yönünden davacı yararına usuli kazanılmış hak yaratması mümkün değildir.

Bu nedenle, tahsil edilen primler geçmişe yönelik sigortalılık hakkı sağlamaz. Ancak ödeme tarihinden ileriye doğru isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak değerlendirilebilir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.