Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10592 K.2011/9958

Davacı, 01/09/1994 tarihinden dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 01.09.1993 – 10.10.2008 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ve dava tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir. Davacı vekili 20.06.2011 tarihli duruşmada, talebi 01.09.1994 tarihinden dava tarihi olan 11.05.2011 tarihleri arasında tarım ... sigortalılığının tespiti şeklinde düzelttiğini bildirmiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.06.2002 – 02.11.2010 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum'a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu Yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum'ca re'sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum'a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim

ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Öte yandan, süresinde kayıt ve tescillerini yaptırmayanların ürün bedellerinden prim kesintisi yapılması nedeniyle tarım ... sigortalılıklarının tespitine karar verilmesi halinde, sigortalılık başlangıç tarihleri, prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Kuruma sigortalı tescilinin tevkifat nedeniyle 01.09.1994 tarihinde tescilinin yapıldığı,ancak 2926 Sayılı Yasanın 10.maddesi gereği herhangi bir kaydı bulunmadığından 31.12.1994 tarihinde terkin edildiği, 1996 yılındaki tevkifat içinde yine aynı şekilde 01.05.1996'da tescil edildiği ve 31.12.1996 terkin edildiği, 02.11.2010 tarihinde de yeniden tescil edildiği, üretip teslim ettiği tütün bedelinden Agustos/1994,Nisan/1996,2001,Mayıs/2002,Nisan/2003 aylarında prim kesintisinin yapıldığı, 25.09.2002 tarihinden itibaren ... Odasına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı, 20.06.2011tarihli duruşmada ıslah ile talebini genişletmiş ve ayrıca harçta yatırmamıştır. Bu nedenle talebi genişletme usule uygun değildir. Bu talep nazara alınarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

Bu nedenlerle davacının,dava dilekçesi ile 01.09.1993-10.10.2008 tarihleri arası Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin talebi dikkate alınarak,davacının 01.06.2002 – 10.10.2008 tarihleri arasında Tarım ... sigortalılığının tespitine karar verilerek düzeltilip onanmalıdır.