Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10679 K.2011/8823

Davacı, 06.09.2001 tarihinden başlayan 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalılığı nedeniyle 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığını sona erdiren Kurum işleminin iptali ile Kuruma yersiz kullanılan ilaç ve tedavi borcu bulunmadığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 06.09.2001 tarihinde başlayan 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalılığı nedeni ile 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığını sona erdiren kurum işleminin iptali ile kuruma yersiz kullanılan ilaç ve tedavi borcu bulunmadığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, çifte sigortalılığın mümkün olmadığı bu nedenle 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce 04.09.2001 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığın iptaline ilişkin Kurum işleminin doğru olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 26.10.1998 tarihli giriş bildirgesi ile vergi kaydına göre 02.09.1994 tarihinde 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalısı olarak tescil edildiği, 2009 yılında geriye doğru yapılan bir işlem ile 29.02.1995 tarihinde sona erdirildiği, Minübüsçüler Odası kaydı nedeni ile 01.10.1998 tarihinden itibaren tekrar başlatıldığı, 05.09.2001-07.09.2001 tarihleri arasında geçen 506 sayılı Yasa kapsamında 2 günlük çalışması nedeni ile 04.09.2001 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığın sona erdirildiği,

prim ödemeleri gözetilerek 01.09.2001-26.09.2005 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı sayıldığı, isteğe bağlı sigortalılıkta sağlık primi bulunmadığı gerekçesiyle 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğu dönemde yapılan sağlık yardımları nedeniyle 13.150,00 TL borç çıkarıldığı davacının nakliyecilik faaliyeti nedeni ile 01.12.1994-29.03.1995 tarihleri arasında vergi kaydının, 01.10.1998-21.06.2005 tarihleri arasında Minübüsçüler Odası kaydının olduğu Esnaf sicil kaydının bulunmadığı,

ilk prim ödemesinin 24.12.1998 tarihinde yapılıp 04.12.2008 tarihine kadar aralıklı olarak prim ödemelerinin devam ettiği, ayrıca aynı dönemde 05.09.2001-07.09.2001 tarihleri arasında 2 gün, 17.09.2006-01.08.2006 tarihleri arasında 305 gün 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu, anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kurulumu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görürmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24.madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde yeniden değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Sosyal güvenlik sistemimizde çifte sigortalılığa yer verilmemiş olması nedeniyle "çakışan sigortalılık" olarak adlandırılan, bir sigortalının aynı anda birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi olması hali, zorunlu sigortalılıkların çakışması halinde yasalarda yer alan düzenlemelerle önceden başlayan sigortalılığa geçerlilik tanınarak isteğe bağlı sigortalılık ile zorunlu sigortalılığın çakışması halinde ise zorunlu sigortalılığa değer verilerek "çakışan sigortalılık" sorunu çözüme kavuşturulmaktadır.

Somut olayda, davacının 01.10.1998-2l.06.2005 tarihleri arasındaki dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalılığı önceden başlayıp devam eden sigortalılık olduğundan davacının bu dönemde 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı olduğu açıktır.

Öte yandan kabul şekli bakımından da davacı (borç çıkarılan) bu dönemde 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalılığı nedeniyle prim ödediğinden karşılığında tedavi gideri yapıldığından davalı Kurumca tedavi giderlerinin geri istenmesi ve davacıya borç çıkarılmasına ilişkin işlem doğru olmadığı halde mahkemece bu işlemin iptaline ilişkin istemin reddine karar verilmiş olması da hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmadan hatalı değerlendirme sonucu davanın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.