Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10724 K.2013/2536

Davacı, Bağ-Kur sigortalılığının askıya alınmasına ilişkin Kurum işleminin iptaline, SSK isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğunun ve 01/05/2008 tarihinden itibaren SSK'dan yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün,davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1.11.2000-30.4.2004 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ve 1.5.2008 tarihi itibari ile 506 sayılı Yasa uyarınca yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, çifte sigortalılığa yol açacak şekilde isteğe bağlı sigortalılığının kabul edilmesi ve aylık bağlanması mümkün olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 3.7.1986-11.7.1991, 1.7.1992-31.12.1996, 11.11.2000-31.12.2005 tarihleri arasında vergi kaydının, 5.12.1986-4.12.2000 tarihleri arasında oda kaydının, 7.7.1986-4.12.2000 tarihleri arasında esnaf sicil kaydının bulunduğu ve vergi kaydına istinaden 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmalarının sona erdiği günün ertesi günü olan 9.7.1986 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalı kabul edildiği ve bağ-kur sigortalılığının 31.12.2005 taihinde sona erdiği, 1.4.1967-30.6.1977, 16.6.1986-8.7.1986 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı, 1.11.2000-30.4.2004 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca dosya içeriğinden davacının, ... ... Mahkemesinin 2005/78 E sayılı dosyasında, 1.11.2000-31.5.2004 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı olduğunun ve, 31.5.2004 tarihli tahsis talebi gereği yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitini, 2004/6111 E sayılı dosyasında ise,

1.11.2000 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasaya tabi isteğe bağlı sigortalı olduğundan 1.11.2000 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasaya tabi Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tespiti ile 1.11.2000 tarihinden itibaren tahakkuk ettirilen prim borçlarının iptalini talep ettiği ve her iki dava dosyasının aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunması nedeni ile 2004/611 E sayılı dosyada birleştirildiği, mahkemece 17.5.2006 gün 2004/611 E, 2006/285 K sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiği ve dairemizin 14.5.2007 tarih 2006/9613 E, 2007/7957 K sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; davacı hakkında kesin hüküm niteliğindeki ... ... Mahkemesinin 17.5.2006 gün 2004/611 E, 2006/285 K sayılı ilamına rağmen karar sonrasında 17.04.2008 gün ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel ... Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 73.maddesi ile eklenen 5510 Sayılı Kanunun geçici.17 maddesinin eldeki davaya uygulanıp uygulanamayacağı hususunda toplanmaktadır.

17.04.2008 gün ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel ... Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 73.maddesi ile eklenen 5510 Sayılı Kanunun geçici.17 maddesinde.

“Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla,

prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek, Kurum alacakları arasında yer verilmez.”

Anılan madde uyarınca, Bağ-Kur’la sigortalılık ilişkisi sadece kayıtlar düzeyinde kalan, prim ödemesi bulunmayıp, sigorta kollarından yararlanmayan, bu nedenle de Kurumla fiilen sigortalılık bağlantısı bulunmayanların sigortalılık sürelerinin durdurulması ve bu sürelere ilişkin sigorta primlerine Kurum alacakları içerisinde yer verilmemesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda bulunan sigortalılara borçlarından imtina, bu yolla sigortalılık sürelerini değerlendirmeme, primi ödenen sigortalılık sürelerini ise, hizmet birleştirmesinde ya da Bağ-Kur’dan yaşlılık aylığı tahsisinde kullanabilme hak ve olanağı vermektedir. O halde 5510 sayılı Yasa'nın geçici 17. maddesinin davacı lehine düzenleme getirdiği anlaşıldığından davacı için uygulanması gerekecektir.

Yapılacak ...; davacının 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalılığı için varsa yaptığı tüm prim ödemelerinin kapsadığı sigortalılık süresinin Kurumdan sorularak, yapılan ödemelerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle 5510 sayılı Yasanın geçici 17. maddesinin yürürlüğe girdiği 30.4.2008 tarihi itibariyle beş yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunup bulunmadığını tesbit etmek, 5 yıldan fazla prim borcu tesbit edildiği takdirde, primlerin tam olarak karşılandığı ayın sonu itibariyle sigortalılığı durdurmak, prim borcuna ait süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmeyerek bu dönemdeki 506 sayılı Yasaya tabi isteğe bağlı sigortalılığa geçerlilik tanımak suretiyle sigortalılık sürelerini belirledikten sonra sonuca varmaktır.

Mahkemece, açıklanan yasa hükümleri kapsamında işlem yapılması gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile istemin reddine karar verildiği açık olup bu sonuç usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.