Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10784 K.2011/9151

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 31.8.2004 tarihine kadar Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine 6111 sayılı kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. İşin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere, temyiz edenlerin sıfatına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının ilk prim kesintisini takip eden aybaşından ziraat odası kaydının silindiği 31.8.2004 tarihine kadar Tarım ... sigortalısı olduğunun ve prim borçlarını 6111 sayılı Yasa'ya göre yapılandırma hakkı bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 1.9.1994-31.12.1994 ve 1.6.1996-31.8.2004 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, davacının 6111 sayılı Yasa'dan yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt

ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, .... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 506, 2925, 1479 ve 2926 sayılı Yasa'lar kapsamında sigortalı tescilinin bulunmadığı, Ağustos 1994, Mayıs 1996, Nisan 1997, Haziran 1998, Nisan 2002 aylarında ürün teslim etmesi nedeniyle ürün bedellerinden prim kesintisinin yapıldığı, 1999 - 2000 ve 2001 yıllarında ürün teslim ettiği ancak prim kesintisinin yapılmadığı, 27.1.2001-31.8.2004 tarihleri arasında Ziraat Odası kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının Tarım ... sigortalılığının ilk prim kesintisinin yapıldığı Ağustos 1994 ayını takip eden aybaşı olan 1.9.1994 tarihinden başlatılması yerinde olup prim kesintisi bulunmamakla birlikte davacının 1995 yılında tarımsal faaliyetinin devam ettiği, 1999 - 2000 ve 2001 yıllarında da ürün teslim ettiği anlaşılmakla,

davacının tarımsal faaliyetini kesintisiz sürdürdüğü 1.9.1994 – 31.8.2004 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti gerekirken hatalı değerlendirme ile 1995 yılında tarımsal faaliyetinin bulunmadığı kabul edilerek 1.9.1994-31.12.1994 ve 1.6.1996-31.8.2004 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedeni ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı,düzeltilerek onanmalıdır.