Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10855 K.2011/8070

Davacı, 1.10.2008 tarihine kadar olan dönemde davalı kurumun kabul ettiği süre dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının ilk prim kesinti tarihini takip eden aybaşı ile 1.10.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, kısa kararda davanın kabulüne, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında davanın kabulü ile davacının 1.6.1998-10.10.1998 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş, gerekçeli kararın gerekçe bölümünde ise davacının 1.6.1998-1.10.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği belirtilmiş ve böylece gerekçeli kararın gerekçe ve hüküm fıkrası arasında çelişki meydana getirilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum'a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu Yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum'ca re'sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum'a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu

kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Kuruma zorunlu sigortalı tescilinin bulunmadığı, davacının 30.4.1998, Ağustos 1998, 30.4.1999, Ağustos 1999, 19.6.2000, 31.5.2001 tarih ve aylarında ürün teslim etmesi nedeniyle prim kesintisinin yapıldığı, 10.12.1996 tarihinden itibaren Uşak Pancar Ekicileri Kooperatif'ne kayıtlı olduğu,

1995 yılından itibaren Ziraat Odası kaydının bulunduğu anlaşılmakla davacının 1.6.1998-1.10.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken gerekçeli kararın gerekçe bölümünde davacının 1.6.1998-1.10.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği belirtilmesine rağmen hüküm fıkrasında davacının 1.6.1998-10.10.1998 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilerek gerekçeli kararın hüküm ve gerekçe bölümleri arasında çelişki yaratılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.