Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10959 K.2013/3613

Davacı, Sosyal Güvenlik Destek Prim borcu ve cezası bulunmadığının tespitiyle kesilen meblağların iadesine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava davacının yaşlılık aylığından SGDP kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ile yapılan kesintilerin yasal faiziyle davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, vergi kaydının silinme tarihi olan1989 yılından sonra devam eden sicil kaydının tek başına bağımsız çalışmanın devam ettiğini göstermeyeceği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmişse de, eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmiş olması hatalı olmuştur.

25.8.1999 gün ve 4447 sayılı Yasanın 38. maddesi ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen ek 20. madde uyarınca yaşlılık aylığına hak kazanan ancak daha sonra çalışmasına devam eden veya çalışmaya başlayanların aylıklarından %10 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisinin yapılacağı belirtilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya 1.9.1997 tarihinde 1479 sayılı Yasa gereğince yaşlılık aylığı bağlandığı, uyuşmazlık konusu dönemde nakliye işi nedeni ile 28.12.1979-24.3.1980, 1.1.1981-4.5.1983, 10.8.1989-24.11.1989 tarihleri arasında vergi kaydının, 25.12.1978-1.11.1983, 8.8.1989-28.12.1999 tarihleri arasında oda kaydının, 14.8.1989-30.12.2008 tarihleri arasında esnaf sicil kaydının bulunduğu, davacının adına kayıtlı 45 KS 486 plakalı kamyonunun bulunduğu, kamyonun 11.8.1989 tarihinde trafiğe çıktığı ve 16.11.2006 tarihinde hurdaya ayrıldığı,

dinlenen tanık beyanlarının ve zabıta araştırmasının davacının iddiası doğrultusunda olduğu ve davacının sicil kaydının devam etmesi nedeni ile 1.10.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Yasa ile eklenen 1479 sayılı Yasanın ek 20. maddesi uyarınca, 1.10.1999 tarihinden davacının kuruma başvuru tarihi olan 1.9.2005 tarihleri arasında aylığından SGDP kesildiği anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasanın 24. maddesi gereğince zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının statüsünün oluşması için esnaf sicil memurluğu veya usulüne uygun meslek kuruluşu (oda) kaydı yeterlidir. 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Yasasının 5. ve 119. maddelerine göre esnaf sicilinin bulunması bağımsız çalışma yönünden karine teşkil etmektedir. Bu yasal karinenin aksi ispatlanmadıkça dikkate alınması gerekir.

Yasal sistemde vergi kaydı bulunmadığından bağımsız çalışma mümkün olup sicil kaydı itibari ile esnaf olarak kabul edilmeleri gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak sicil kaydının 30.12.2008 tarihine kadar devam etmesi ve davacı adına tescilli kamyonun vergi kaydı sona erdikten sonra 2006 yılında hurdaya ayrıldığı hususları dikkate alınarak, öncelikle kamyonun hurdaya çıktığı tarihe kadar ne şekilde kullanıldığı araştırılarak, 1.11.1999-1.9.2005 tarihleri arasında bağımsız çalışmasının fiilen devam edip etmediği araştırılmalı, esnaf sicil memurluğundan kaydın devam sebebi sorulmalı, emniyet kanalı ile davacının nakliye işini devam ettirip ettirmediği hususları araştırılmalı, tarafların göstereceği kanıtlar da nazara alınmalı, böylece deliller olabildiğince toplandıktan sonra istem hakkında karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.