Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/10971 K.2011/7277

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren SSK ve başkaca zorunlu sigortalılık halleri dışında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir. Mahkemece davacının 1.10.1998 tarihinden itibaren zorunlu sigortalılık ve 2925 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık ile çakışmayan sürelerde tarım ... sigortalılığının tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ...

..../....

....2....

Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede ilk tevkifat kesintisinin 20.9.1998 Tarihinde yapıldığı, ilk tevkifat kesintisi tarihinden sonra 7.10.1999-20.9.2005 tarihlerinde ... prim kesintisi yapıldığı, Ziraat Odası kaydının 21.8.2001 tarihinde. Tarım Kredi Kooperatifi kaydının ...

Kooperatifi kaydının olmadığı Karadeniz yağlı tohumlar Kooperatifine 2.11.1992 tarihinden kaydının bulunduğu tapuda 4.9.1995 tarihinde alınan 37240 m² arazisinin bulunduğu, ...’a 1.9.2005 tarihinde kayıt ve tescilinin yapıldığı tesbiti istenen dönemde 2925 sayılı Yasaya 1479 sayılı Kanuna yada 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu veya isteğe bağlı sigortalı çalışmalarının bulunmadığı, Ziraat Bankası, Tarım Müdürlüğü, Tarım Kredi Kooperatif kaydı gibi kuruluşlardan tarımsal kredi kullanmadığı zabıta araştırması yapılmadığı ile muhtarlık ilmühaberinin olmadığı görülmüştür.

Mahkemece tesis edilen sigorta başlangıç tarihinin 1.10.1998 olarak kabulü ile 1.10.1998-1.9.2005 tarihleri arasında tesbite karar verilmesi yerinde ise de, davacının 1.9.2005 tarihinde tescil olduğu ve Tarım ... ‘a tescil tarihinden sonra ihtilaf olmadığı ve hukuki yarar olmadığı halde tarihinden dava tarihine kadar tespite karar verilmesi, keza ihtilaf konusu dönemde Tarım ... sigortalılığı ile çakışan 506 sayılı Kanuna, 1479 sayılı Kanuna, 2925 sayılı Kanuna tabi hizmeti olmadığı, halde 1.10.1998-6.6.2011 tarihleri arasında sürenin dışlanmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, HUMK’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.