Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/12141 K.2011/10869

Davacı, 1.10.1987- 20.5.1991 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tesbitine, ve yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. İşin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1.10.1987-20.5.1991 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile 1.10.1987-20.5.1991 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline ve yaşlılık aylığı isteminin davalı Kurumca değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Her uyuşmazlığın, dayandığı işlem veya olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerekeceği ilkesinden hareketle yasal koşulların ayrı ayrı ele alınarak Bağ Kur'luluk statüsünün ortaya konması gerekir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş,

20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Davacının, 1.6.1987-1.10.1987 ve 20.5.1991ve sonrasında kahvehane işletmesi nedeniyle vergi kaydının bulunduğu, Esnaf ve Sanatkarlar Odası kaydının 23.5.1995, Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Memurluğu kaydının ise 31.3.1995 tarihinde başladığı ve halen devam ettiği, davacının ilk defa 30.5.2006 tarihinde prim ödediği ve prim borçlarını 5458 sayılı Yasa'dan yararlanarak 2006 yılı ve sonrasında ödediği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının 1.10.1987-20.5.1991 tarihleri arasındaki dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılmasını gerektirir vergi, oda ve sicil kaydı bulunmadığı gibi 5458 sayılı Yasa'dan yararlanarak 2006 yılı ve sonrasında prim borçlarını ödemeside primlerin davalı Kurumca uzunca süre kullanılması olgusu somut olayda gerçekleşmediğinden MK'nun 2.maddesine göre iyiniyet kuralı doğrultusunda davacıya sigortalılık hakkı kazandırmaz.

Bu nedenlerle davacının 1.10.1987-20.5.1991 tarihleri arasındaki dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılmasına yönelik istemin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi, öte yandan davacının yaşlılık aylığı talebi ile ilgili olarak olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken dava konusu bu talebin davalı Kurumca değerlendirilmesine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.