Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/12154 K.2013/3153

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 11

ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU (BAĞ-KUR)(MÜLGA) (1479) Madde 41

ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU (BAĞ-KUR)(MÜLGA) (1479) Madde 82

"İçtihat Metni" Davacı, 26/05/2006 tarihinde meydana gelen trafik kazasının iş kazası olduğunun ve kaza tarihinden itibaren emeklilik hakkı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının eşinin geçirdiği trafik kazasının iş kazası olduğu ve iş kazası sonucu vefat ettiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, davanın kabulü ile, 25.05.2006 tarihinde meydana gelen trafik kazasının iş kazası olarak tespiti ile kaza tarihinden itibaren davacının emeklilik haklarının olduğunun tespitine karar vermiştir. Mahkemece muris Mehmet 'in 1479 sayılı Bağ Kur Yasasının 24. maddesi gereğince sigortalı sayılması gerektiğine ve bu durumda işini yapmak üzere giderken meydana gelen kazada vefat ettiğinden dolayı, kazanın iş kazası sayılması gerektiğine dayanarak hüküm kurulmuştur.

Mahkemece kurulan hükme göre davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 Sayılı yasanın 82. Maddesinde , 506 sayılı Yasaya atıf yapılarak, iş kazası teriminin kapsamının tayininde 506 sayılı kanun hükümleri kıyas yoluyla uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu durumda 506 sayılı Yasanın 11. Maddesinde iş kazası sayılan her olay Bağ-Kur sigortalıları açısından da iş kazası olarak değerlendirilecektir.

506 Sayılı yasanın 11. Maddesi uyarınca "iş kazası" sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, sigortalının işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek içi ayrılan zamanlarda, sigortalının işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere topluca götürülüp getirilmesi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.

Öte yandan 1479 sayılı Yasa’nın 41 maddesinin son fıkrasında, sigortalı iken geçirdiği iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölenler için prim ödeme süresi aranmayacağı da belirtilmiştir.

Somut olayda, davacının murisi Mehmet 'in Bağ Kur tescil kaydı bulunmadığı için, geçirmiş olduğu kazanın 1479 sayılı yasa kapsamında iş kazası olarak kabulü mümkün değildir. Ancak mahkemece hüküm kurulurken davacının murisi Mehmet 'in Kamil 'in 506 sayılı yasa kapsamında işçisi olup olmadığı yeterince araştırılmamıştır. Davacının murisi Mehmet ile işvereni olduğu iddia edilen Kamil 'in aralarındaki hukuki ilişki araştırılarak, davacının geçirmiş olduğu trafik kazasının 1479 sayılı yasa kapsamında değil 506 sayılı yasa kapsamında iş kazası olup olmadığı değerlendirilmeden eksik inceleme ile sonuca gidilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş; davacının murisi Mehmet ve Kamil tarafından satılan malların nereden alındığı, malların ücretinin kim tarafından ödendiği, satış yapılan pazarlarda zabıta araştırması marifetiyle araştırma yapılarak, komşu pazarcı esnaf tanıklar resen tespit edilip dinlenerek satışın kimin kontrolünde yapıldığı, davacının malları kimden aldığı ve işvereni olduğu iddia edilen Kamil 'in vergi kaydı olup olmadığı, Ünlü Giyim'in kimin adına vergide kayıtlı olduğu araştırılarak, hizmet akdinin unsurları ortaya konmalı davacının murisinin geçirmiş olduğu kazanın 506 sayılı yasanın 11. maddesi kapsamında olup olmadığını tüm deliller birlikte değerlendirmek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.