Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/1229 K.2012/18007

Davacı murisi davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitiyle, ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava; davacıların murisinin, davalı Belediyeye bağlanan ... Köyü'nde ölüm tarihi olan 18.9.2009 tarihine kadar Kuruma bildirilmeyen 25 yıldan fazla süre sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, dava dışı Çamlıbel Toprak Su ve Sulama Kooperatif Başkanlığı'ndan 1.7.1987 – 1.10.1987 tarih aralığında bildirilen çalışmasının olduğu, "köy ihtiyar heyetince 1.9.1988 – 1.9.1989, 21.3.1991 – 5.9.1991, 5.9.1991 – 5.9.1992, 9.7.1992 – 9.7.1993, 25.8.1994 – 25.8.1995, 28.8.1995 – 28.8.1996, 10.9.1996 – 10.9.1997, 1.9.1997 –1.9.1998, 10.9.1999 – 10.9.2000, 20.10.2001–10.11.2002 ve 20.9.2003 – 20.9.2004 tarihleri arasında köylüden toplanacak arpa ve buğday karşılığında davacının resmi köy bekçisi olarak görevlendirildiğine" dair karar alındığı ve bu kararların köy karar defterine yazıldığı,

davacı adına düzenlenmiş 17.4.1996, 25.2.1991, 28.5.1993 ve 17.4.1996 tarihli ... seçim mazbataları ile ... köyünde ... olarak görevli olduğuna dair 13.1.1992 ve 8.4.1996 tarihli 2 adet ... cüzdanının bulunduğu, Tokat Valiliğinin 21.1.2010 tarihli yazısında; “davacılar murisinin köy bekçiliği yaptığına dair hiçbir belgenin olmadığının belirtildiği, köy ihtiyar heyeti tarafından davacılar murisinin köy bekçisi olarak görevlendirilmediği yıllarda başka kişilerin ... olarak görevlendirildiği anlaşılmaktadır.

Sosyal Güvenlik Hukuku’na ilişkin bu tür davalarda talep değerlendirilirken gerçeğin bulunması asıldır. Davacılar, murisleri ...'in 18.9.2009 tarihine kadar 25 yıldan fazla sigortalı olduğunun tespitini istemiştir. Bu yönü ile davanın yasal dayanağı belirgin olarak 506 sayılı Yasa'nın 79/8. maddesidir. Anılan maddede, yönetmelikle tesbit edilen belgeler işveren tarafından verilmeyen sigortalıların çalıştıkları hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde dava açacakları hükmü öngörülmüştür.

Somut olayda; davacılar murisinin dava konusu süre içerisinde bildirilen çalışmalarının olmadığı, köy karar defterinde davacılar murisi ile ilgili karar alınmadığı zamanlarda başka kişilerin köy bekçisi olarak görevlendirildiğine dair karar alındığı, buna göre davacılar murisinin çalışmalarının kesintili olduğu, hüküm altına alınan dönemlerden 20.9.2003 – 20.9.2004 tarihleri arasındaki dönem haricindeki dönemlerin dava tarihine göre hak düşürücü süreye uğradığı anlaşılmasına rağmen köy karar defterinde bildirilen sürelere göre kesintili hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin 20.9.2003-20.9.2004 tarih aralığındaki dönemden önceki istemin hak düşürücü süre yönünden reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kabule göre de; davanın kısmen kabulüne karar verildiğine göre davalılar yararına avukatlık ücretine hükmolunmaması ve yargılama giderinin tamamının davalılara yükletilmesi hatalı olmuştur.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.