Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/12351 K.2011/10638

Davacı,1.11.1986-17.3.2004 tarihleri arasında zorunlu SSK'lı çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava,davacının 1.11.1986-17.3.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne davacının 1.5.1995-3.5.2001 tarihleri arasında 506 sayılı yasa kapsamındaki çalışmalarının dışlanarak tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri istihsal kooperatifleri ile birliği, ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının tarım ... sigortalısı olarak tescil kaydının resen 1.11.1986 tarihinde yapıldığı,SSK hizmet cetvelinden 1.10.1986-30.11.1986 tarihleri arası 40 gün,21.1.1987-30.4.1987 tarihleri arası 85 gün,26.10.1989—30.10.1989 tarihleri arası 2 gün,17.11.2000-17.12.2000 tarihleri arası 27 gün,2.10.2004-31.11.2004 tarihleri arası 30 gün 506 sayılı yasa kapsamında kısa süreli çalışmalarının bulunduğu,

tarım ... sigortalılığının tescil tarihi itibariyle çakışan SSK'lı çalışması tespit edildiğinden başlangıç tarihi itibariyle kurumca terkin edildiği,tarımsal faliyeti nedeniyle 1995-2001 tarihleri arasında prim tevfikatının bulunduğu,15.10.1991-16.3.2004 tarihleri arasında ziraat odası,27.10.1988-16.3.2004 tarihleri arasında ise kooperatif kaydının olduğu,prim ödemesinin 9.7.2008 tarihinde bir kez yapıldığı,... tapu müdürlüğünün cevabi yazısından davacının tapuda adına kayıtlı taşınmazının olmadığının bildirilmesine karşın kadastro çalışmaları esnasında davacı adına taşınmaz tespitinin yapıldığı ancak bu tespitin henüz kesinleşmediği

anlaşılmaktadır.

Somut olayda;davacının 1995-2001 tarihleri arasındaki prim tevfikatlarına, tarımsal faaliyetin 1.1.2001 tarihinde sonlandırdığına dair kuruma verilen terk dilekçesi ile tanık beyanlarına göre mahkemece karar verilmişse de davacının talep ettiği ve mahkemece tespitine karar verilmeyen 1.11.1986-1.5.1995 tarihleri arasındaki dönem bakımından;

tüm dosya içeriğinden davacı adına mahallinde yapılan kadastro faaliyeti sonrasında taşınmaz tespit edildiği anlaşılıp bu tespitin 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen ve tarımsal faaliyetin ispatına yarayan kayıtlardan olması nedeniyle kadastro müdürlüğünden ilgili tespit tutanaklarının getirilip incelenmeden karar verilmiş yine 30.5.2001-16.3.2004 tarihleri arasındaki dönem bakımından ;

davacının 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen ziraat odası ve kooperatif kaydının 16.3.2004 tarihine kadar devam ettiği anlaşılıp 2926 sayılı Yasanın 5. maddesi gereğince sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceğinden ve sigortalılık koşullarının varlığı halinde terk dilekçesi verilmesinin sigortalılık hakkından vazgeçme olarak kabul edilemeyeceğinden 30.5.2001 tarihinden sonraki dönem için 16.3.2004 tarihine kadar davacının 506 sayılı yasa kapsamındaki çalışmalarının dışlanarak tespit kararı vermesi yerine yanlış değerlendirme ile davacı aleyhine karar verilmiştir.

Yapılacak iş, öncelikli ilgili kadastro müdürlüğünden davacı adına yapılan kesinleşmiş kadastro tespit tutanaklarının getirilip incelenerek taşınmazların 1986 tarihinden bu yana davacının tasarrufunda olduğunun anlaşılması durumunda tespiti istenen 1.11.1986-1.5.1995 tarihleri bakımından davacının 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının çakışan süreleri de dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi aksi takdirde tespiti istenen bu tarihler bakımından şimdiki gibi davanın reddedilmesi yine 1.5.1995-16.3.2004 tarihleri arasındaki dönem bakımından davacının 2926 sayılı yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtlarından ziraat odası

kaydı ve kooperatif kaydının 16.3.2004 tarihine kadar devam edip sosyal güvenlik hakkından vazgeçilemeyeceğinden bu tarihler arasında davacının tarım ... sigortalılığına karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanlış değerlendirme ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.