Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/13717 K.2012/126

Davacı, 01/06/1988- 31/03/1998 tarihleri arasında ... ... sigortalısı olduğunun ve 01/11/2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitiyle, Kuruma prim borcu bulunmadığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin ve davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının l.6.1988- 31.3.1998 tarihleri arasında ... ... sigortalısı olduğunun tespiti ile 1.11.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 1.6.1988- 31.1.1998 tarihleri arasında ... ... sigortalısı olduğunun tespiti ile prim borcunu ödediği 22.1.2010 tarihini takip eden 1.2.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş ... ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından ... ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde ......... kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, ... satış kooperatifler kanununa göre kurulan ...... ile Birliği, ... Şirketi ve ... kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.8.1985 tarihinde 2926 sayılı kanuna tabi ... ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2006, 2009 yıllarında prim ödemesi, 1996- 2000 yılları arasında teslim ettiği ürün bedellerinden ...'a tevkifat kesintisi olduğu 1.4.1988- 20.5.1988 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi 40 gün zorunlu sigortalı çalışmalarından dolayı ... ... sigortalılığının 31.3.1998 tarihi itibariyle durdurulduğu,

ilk prim ödemesine göre 1.4.1998 tarihinde yeniden başlatıldığı 23.11.2006 tarihli yaşlılık aylığı tahsil talep tarihinde 3.904,95 TL prim borcu olduğu nedeniyle emekli edilmediği daha sonra 30.11.2006 tarihi itibariyle 7.831,85 TL prim borcu çıkartıldığı, bu borçların 19.11.2009 ve 22.1.2010 tarihli ödeme dekontlarıyla Kuruma ödenmiş olduğu, davalı kurumcada 1.8.1985- 30.3.1988, 1.6.1988- 28.1.2002 tarihleri arasında prim borcunun bulunmadığının ve 16 yıl 3 ay 26 gün hizmetinin olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Mahkemece davacının 20.10.1950 doğumlu olduğu 15 yıllık sigortalı 56 yaşında olduğu nazara alınarak prim borcunu ödediği ayı takip eden aybaşı olan 1.2.2010 tarihinde 1479 sayılı kanunun 35/c maddesi uyarınca yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesi yerinde ise de, davalı Kurumca davacının ... ... sigortalılığının 31.3.1988 tarihinde durdurulduğu 1.4.1998 tarihinde yeniden başlatıldığı ihtilaflı dönemin 31.3.1998 tarihine kadar olduğu davacının talebide nazara alınarak 1.6.1988- 31.3.1998 tarihleri arasında tespite karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK.nun 370/2.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.