Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/14873 K.2013/3852

Davacı, 01/09/1994-01/10/2008 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitiyle, dava tarihini takip eden aybaşı tarihinden itibaren kısmi yaşlılık aylığına hak kazandığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 01.09.1994-01.10.2008 tarih aralığında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile dava tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasını talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile ilk kesinti tarihini takip eden aybaşı olan 01/09/1994 tarihinden 01/10/2008 tarihine kadar olan sürede davacının Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ve dava tarihini takip eden 01/07/2010 tarihinden itibaren davacının kısmi yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar vermiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, Yargıtay'ca onanıp kesinleşen ilamla davacının 01/09/1994 – 01/07/1997 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği, davacının sattığı ürün bedellerinden 1994/8.ay-1995/4.ay-1996/5.ay-1997/6.ayları ile 2008 yılı 2. ayında prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım ... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir iki yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, davacının sattığı ürün bedellerinden 2008/ 2. ayı itibariyle prim kesintisi bulunduğundan ve prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiğinden 01.03.2008-01.10.2008 tarihleri arası kabul kararı doğru ise de 1997/6.ayı ile 2008/ 2. ay aralığında başkaca prim kesintisi ve ürün teslimi olmadığından 01.01.1998-01.03.2008 tarih aralığı için red kararı yerine kabul kararı verilmesi hatalı olmuştur.Yaşlılık aylığı için, aylık şartlarının oluşup oluşmadığı bu durum değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.