Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/1490 K.2011/11890

Davacı, 22.7.2003 tarihinden sonraki 2926 sayılı Yasaya tabi hizmetlerinin iptal edilmesi gerektiğinin tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 22.7.2003 tarihinden itibaren ziraat odası kaydının devam etmesi nedeniyle yapılan tescilin mevcut SSK kaydı nedeniyle mükerrer sigortalılığa sebebiyet verdiğinden bahisle 22.7.2003 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalılığının iptal edilmesi gerektiğinin tespiti talebidir . Mahkemece davanın kabulü ile davacının 22.7.2003 tarihinden sonraki 2926 sayılı yasaya tabi hizmetlerinin iptal edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının.

1.7.1997 tarihinde kendisinden yapılan prim kesintisi nedeniyle Tarım ... sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı, 22.7.2003 tarihinde 506 sayılı yasaya tabi çalışmasının başlaması nedeniyle bu tarih itibariyle Tarım ... kaydının terkin edildiği, ancak 1.6.2005 tarihinde davacıdan yapılan prim kesintisi ve 29.3.2001 den devam eden ... kooperatifi kaydı nedeniyle yeniden Tarım ... sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı, davacının 23.7.2003 tarihinden yeniden 506 sayılı yasaya tabi çalışmasının başladığı,

1.3.2006 tarihi itibariyle de isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödediği ve isteğe bağlı sigortalılığının 30.9.2008 tarihine kadar devam ettiği, 10.10.2008 tarihinden itibaren sigortalı işçi olarak çalıştığı ve halen çalışmasının devam ettiği, davacının Tarım ... sigortalılık kaydının 4.4.2009 tarihi itibariyle ziraat odası kaydının silinmesi nedeniyle ikinci kez terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Davacının 29.3.2001 tarihi itibariyle Çekerek ... Kooperatifine, 6.2.2007 tarihinden 4.4.2009 tarihine kadar Çekerek Ziraat Odasına kayıtlı olduğu, Tarım Kredi Kooperatifine kaydının bulunmadığı, adına kayıtlı 2 adet zirai taşınmaz bulunduğu, ilk tescil tarihinden itibaren 1997-2005 yılları arasında düzenli pirim kesintilerinin olduğu, davacının sigortalı olarak çalıştığı dönemde de aktif olarak tarım ile uğraştığının dosyadaki bilgilerden sabit olduğu açıktır . Bu durumda zorunlu olan Tarım ... sigortalılığı şartların dosyada mevcut olduğundan 2926 sayılı yasaya bağlı sigortalılığın iptali hatalıdır.

Sözü edilen sosyal sigortalılık, kişinin Anayasa’da ifadesini bulan temel sosyal haklardan olan sosyal güvenlik hakkına ilişkindir. Nitekim, Anayasa’nın 12. maddesine göre, herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Anayasa’nın 60. maddesinde ise, “herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, sosyal güvenlik hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı dokunulmaz ve feragat edilemez bir hak olduğu sonucuna ulaşılmaktadır

2926 sayılı Yasanın 5/2 maddesinde bu ilke aynen benimsenerek tarımsal faaliyette bulunanların sigortalı sayılacakları, bu haliyle sigortalı olmak, hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği, kaçınılamayacağı bildirilmiştir. Bu nedenle, sigortalılık hakkından feragat edilemez. Ayrıca isteğe bağlı sigortalılık ile zorunlu sigortalılık hallerinin çakışması durumunda asıl olan zorunlu sigortalılığın devamıdır.

Bunun tek istisnası 2926 sayılı yasanın 4/son ve paralel bir düzenleme ile 5510 sayılı Yasanın 6/I bendinde ifadesini bulan “ı) Kamu idarelerinde ve Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sayılanlar** hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;

tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler ile 65 yaşını dolduranlardan talepte bulunanlar,* “… kişilerin sigortalı sayılmayacaklarına dair düzenlemedir.

Mahkemece yapılacak iş; 22.7.2003 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasanın 4/son maddesi uyarınca yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olup olmadığını Vergi Dairesi, Veteriner Müdürlüğünden,Tapu Dairesi Ziraat Odasından sorularak ziraat arazi miktarı ile küçükbaş ve büyükbaş hayvan sayısı belirlenerek davacının 22.7.2003 tarihinden itibaren elde edeceği yıllık, aylık zirai net gelirini uzman bir bilirkişiden rapor alınarak tespit ettirip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hatalı değerlendirme ve eksik araştırma sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.