Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/1525 K.2011/14410

Davacı, 01.06.2006 tarihinden itibaren başlatılan tarım sigortalılığının iptaline ve Kuruma prim borcunun olmadığına, yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, 1.6.2006 tarihinden itibaren Kurumca re'sen başlatılan tarım ... sigortalılığının iptali ile davacının 2.3.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının ve Kuruma prim borcu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 1.6.2006 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olmadığının ve 2.3.2010 tarihli talebi dikkate alınarak yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Mülga 2926 sayılı Yasa'nın 2.maddesinin 1.fıkrasına göre " Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3 üncü maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanlar, bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar." Yasa'nın 3. maddesinin (b) bendine göre tarımsal faaliyette bulunanlar tabiri;

kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanları ifade etmektedir.

Öte yandan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık zorunlu olup bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Yasa'nın 2.maddesine göre sigortalı sayılanların, sigortalı hak ve yükümlülüğünü ortadan kaldırmak amacıyla Kuruma sundukları dilekçe ve belgelere hukuki değer verilemez.

Somut olayda, davacının 1.11.1986 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 1.11.1994-4.1.2001 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalı çalışmaları nedeniyle tarım ... sigortalılığının 30.10.1994 tarihinde durdurulduğu, 4.1.2001 tarihinden sonra sigortalı çalışmalarının bulunmadığı, 2006 yılında 5458 sayılı Yasa'dan yararlanarak prim borçlarını ödediği,

5458 sayılı Yasa'dan yararlanmak amacıyla Kuruma sunduğu sigortalılık belgesine göre Sandıklı Ziraat Odası kaydının 1.1.1985 tarihinden itibaren devam ettiğinin belirlenmesi üzerine 1.6.2006 tarihinden itibaren tarım ... sigortalılığının yeniden başlatıldığı, 26.1.1979 tarihinden itibaren Dinar Pankobirlik üyesi olduğu, Oda kaydının 2.4.2010 tarihinde silinmesi üzerine tarım ... sigortalılığının bu tarihte sona erdirildiği, kolluk tarafından yapılan araştırma sonucunda davacının 1994 yılından itibaren il merkezinde çalıştığının belirlendiği anlaşılmaktadır.

2926 sayılı Yasa'nın 10.maddesine göre davacının, 26.1.1979 tarihinden itibaren Dinar Pankobirlik ve 1.1.1985 tarihinden itibaren Sandıklı Ziraat Odası kaydının bulunması davacının tarımsal faaliyette bulunduğunun yasal karinesidir. Bu yasal karinenin aksi kanıtlanabilirse de davacının, davaya konu dönemde tarımsal faaliyette bulunup bulunmadığının sağlıklı bir biçimde araştırıldığı söylenemez.

Yapılacak iş, muhtarlık ve adrese dayalı kayıt sisteminde yer alan bilgilerden yararlanarak davacının davaya konu dönemde nerede ve hangi tarihler arasında ikamet ettiğini belirleyerek tarımsal faaliyette bulunmadığı takdirde kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini ne şekilde temin ettiğini araştırmak, Dinar ilçesinde çiftçilerin ürünlerini teslim ettikleri kurum ve kuruluşlardan davacının ürün teslimi ve prim kesintisi olup olmadığını sormak, İlçe Tarım Müdürlüğü ve Ziraat Odasından davacının tarımsal faaliyeti ile ilgili belgelerin örneklerini istemek,

davacının tarım desteğinden yararlanmak amacıyla başvurusu olup olmadığını ve destek alıp almadığını, davacının sahibi olduğu tarım arazileri ile ilgili tarım desteği alınıp alınmadığını ve kim tarafından alındığını sormak, köy muhtarı ile ihtiyar meclisi üyelerini ve gerek görülürse kolluk araştırması ile belirlenecek kamu tanıklarını dinlemek ve böylece davacının zorunlu sigortalılık koşulu olan tarımsal faaliyetini hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirleyerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.