Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/15272 K.2013/3790

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1993-1999 Haziran tarihleri arasında davalı şirketlere ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davasının reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; dava konusu edilen dönemde davalı işverenler tarafından davacı adına Kuruma hizmet bildirimi yapılmadığı, dava konusu edilen dönemde 01/10/1995-30/06/1996 tarihleri arasında 270 gün dava dışı 1004393 sicil numaralı ve ... ünvanlı işyerinden bildiriminin yapıldığı, dava konusu döneme ait dönem ve ücret bordrolarının dosyada bulunmadığı, davacı tanıklarının beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının çalıştığını iddia ettiği işyerini hangi firmanın işlettiğini, söz konusu bilet satış işyerinin otogarda bulunduğunun anlaşılmasına göre bu işyerini Belediyeden kimin kiraladığını ve kimin işlettiğini, işverinin kim olduğunu tespit etmek, aralarında hizmet akti bulunup bulunmadığını belirlemek, davacının ücretini kimden aldığı hususunda beyanını almak ve davacıdan bu tarihler arasında ücret ödendiğini kanıtlayan belge olup olmadığını sormak ve var ise mahkemeye sunması için davacıya önel vermek, davacının yaptığı işin ne olduğunu araştırmak,

Kurum tarafından davalı ...Ş.'ye verilen para cezasının dayanağına oluşturan müfettiş raporunu getirmek, davacının çalıştığı işyerinin neresi olduğunu tespit ettikten sonra dava konusu edilen döneme ait dönem bordrolarını getirtip davalı işyerinin kanun kapsamına alındığı tarihi araştırmak, dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile ... şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.