Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/16264 K.2013/4389

Davacı, yapılandırmasını iptal eden Kurum işleminin hatalı olduğunun tespitiyle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla, şimdilik 4.000,00.-TL ödeme gününden itibaren faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, Kuruma olan borçlarını 5458 sayılı Kanun uyarınca yapılandırdıktan sonra, Kurumun hatalı işlemi ile yapılandırmasını sona erdirdiğini ve kendisinden fazla tahsilat yaptığını belirterek, yapılandırmasını iptal eden Kurum işleminin hatalı olduğunun tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, fazladan tahsil edilen bedellerden şimdilik 4.000,00 TL nin ödeme gününden yasal faiziyle tahsilini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de; bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile yanlış değerlendirme sonucu gidilmiştir.

Dosya kapsamından; davacının 24.5.2006 tarihinde Kuruma müracaat ederek, Kuruma olan borçlarını 5458 sayılı Kanun uyarınca yapılandırdığı, 31.5.2006 - 31.3.2010 tarihleri arasında toplam 47 taksitte ödeyeceğine dair taahhütte bulunduğu, 30.6.2006 - 8.2.2007 tarihleri arasında ödemede bulunduğu, ondan sonraki tarihlerde ödemesinin olmadığı, Kurumca 3 defadan fazla ödeme yükümlülüğü yerine getirilmediğinden 18.7.2007 tarihinde yapılandırmanın iptal edildiği, Kurumca 7.6.2007 tarihinde ...

28. İcra Müdürlüğüne yazı yazılarak, “5458 sayılı Kanundan yararlanan davacının, taksit dışı ve geciken taksitler dahil, 8.209,12 TL borcu bulunduğu, bu borcun kurum hesaplarına gönderilmesinin” istendiği, İcra Müdürlüğü tarafından, davacının alacaklı olduğu dosyasına ödenen paralardan 10.7.2012 – 10.12.2007 tarihleri arasında toplam 12.581,86 TL’nin 4 seferde Kuruma gönderildiği,

bu ödemelerin Kurumun talep ettiği miktardan fazla olması nedeniyle İcra Müdürlüğü tarafından yazı ile geri istenildiğini, ancak Kurumun “davacının 5448 sayılı Kanun uyarınca yapılan taksitlendirmesinin bozulduğunu, davacının borcunun yeniden hesaplandığını, 73.000,00 TL olarak hacze devam edildiğinin belirtildiği, 23.4.2008 tarihinde 5510 sayılı Kanunun geçici 24. maddesinden istifade etmek için Kuruma müracaat eden davacının talebinin kabul edilerek 35.101,75 TL borç hesaplandığı, davacının borcu peşin ödediği ve borçlarını bitirdiği görülmüştür.

Uyuşmazlık; davacının 5458 sayılı Kanun uyarınca borçlarını yapılandırmasından sonra, 8.2.2007 tarihinden sonra 3 defa taksitleri ödememesi halinde yapılandırmanın sona erip ermeyeceğine ilişkindir.

5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 3. maddesinin 3. fıkrasında, "Başvurusu kabul edilip borçları yeniden yapılandırılanların; borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla veya taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek aynı mahiyetteki carî ay borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla yerine getirmemeleri halinde,

yeniden yapılandırma hakkını kaybedecekleri ve ödedikleri tutarların Sosyal Sigortalar Kurumu ve ...'un ilgili mevzuatı uyarınca borçlarına mahsup edileceği, taksit veya carî aya ilişkin ödeme yükümlülüklerinin eksik yerine getirilmiş olması halinde, ödeme yükümlülüğün ihlal edilmiş sayılacağı" belirtilmiştir. Aynı maddenin 4. fıkrasında da.

"Üçüncü fıkraya göre bir takvim yılında ödenmeyen ya da eksik ödenen taksit tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç izleyen takvim yılının sonuna kadar; ödenmeyen ya da eksik ödenen kısmın son takside ait olması halinde ise, bu tutarın son taksidi izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen kısım ile birlikte,

gecikilen her ay için Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına 1 puan eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak faiz miktarının ödenmesi halinde bu Kanunun yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanılacağı, üçüncü fıkraya göre taksitlendirme süresi içinde ödenmeyen ya da eksik ödenen aynı mahiyetteki carî ay prim ve diğer borçlarının ise, Sosyal Sigortalar Kurumu ve ... mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak tahsil edileceği" belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi, 5458 sayılı Kanunun 3. maddesinin 3. fıkrasında, taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla yerine getirmemeleri halinde, yeniden yapılandırma hakkını kaybedecekleri; 4. fıkrasında da, üçüncü fıkraya göre bir takvim yılında ödenmeyen ya da eksik ödenen taksit tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç izleyen takvim yılının sonuna kadar hesaplanacak faiz miktarı ile ödenmesi halinde bu Kanunun yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanılacağı belirtilmiştir.

Somut olayda; davacının 5458 Sayılı Kanun kapsamında taksitlendirilen borçlarına ilişkin taksitleri 8.2.2007 tarihine kadar ödediği, 3 defadan fazla ödeme yükümlülüğü yerine getirilmediğinden Kurumca 18.7.2007 tarihinde yapılandırmanın iptal edildiği, Kurumun 7.6.2007 tarihinde ... 28. İcra Müdürlüğüne yazı yazarak, “5458 sayılı Kanundan yararlanan davacının, taksit dışı ve geciken taksitler dahil, 8.209,12 TL borcu bulunduğu, bu borcun kurum hesaplarına gönderilmesini” istediği, ... 28. İcra Müdürlüğü tarafından istenilen meblağın davacının alacaklı olduğu dosyasındaki paralardan fazlasıyla toplam 12.581,86 TL olarak gönderildiği görülmüştür.

Dava konusu olay ile ilgili hüküm kurulurken 5458 sayılı Kanunun 3/4. maddesinin olayda uygulama yeri olup olmadığı tartışılmamıştır.

Davacının 2007 yılı içerisinde ödemediği taksitlendirme tutarlarını takip eden 2008 yılı içerisinde faizi ile ödeyip, yapılandırmadan yararlanabilmesi imkanının olması ve Kurumun davacının ödemediği taksitlendirme tutarlarını, aynı yıl (2007 yılı) içerisinde davacının alacaklı olduğu, dosyadan tahsil etmesi karşısında, Kurumca davacının yapılandırmasının iptal edilmesi işlemi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; 5458 sayılı Kanunun 3/4. maddesinin davada uygunlama yeri olup olmadığını tartışmak, davacının 5458 sayılı Kanun kapsamındaki yapılandırmasının devam ettiğinin anlaşılması halinde, davacının yapılandırmasını iptal eden Kurum işleminin iptaline karar vererek, davacının yapılandırmasının iptal edildiği tarih itibari ile borcunu Kuruma sormak, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırarak rapor almak ve davacının yaptığı ödemelerin fazla olup olmadığını tespit ederek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile ... şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır