Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/16346 K.2011/13273

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 1999 olduğunun tesbitiyle, 6111 sayılı Yasadan faydalanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2- Dava, davacının tarım ... sigortalılık başlangıç tarihinin 1999 yılı olduğunun tespiti ile 6111 sayılı yasadan yararlanma hakkının saklı tutulması istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.11.1999-28.06.2011. tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile 6111 sayılı Yasadan yararlanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu Yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve Tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının teslim etmiş olduğu tütün bedelinden ilk prim kesintisinin 1999 yılı 10 ayında yapıldığı takip eden yıllarda 2003 yılı 10 ayı, 2005 yılı 10 ayı ve 2010 yılı 10 aylarında da yapıdığı 26.12.2005 tarihinden itibaren Ziraat Odası kaydının bulunduğu, Tarım Kredi Koop kaydının bulunmadığı, davacının 01.10.2003-31.10.2003 ile 01.10.2005 tarihinde başlayıp devam eden 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalılığının Kurum tarafından kabul edilerek 6111 sayılı yasa kapsamında prim borçlarının yapılandırıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece davacının ilk prim kesintisinin yapıldığı 1999 yılı 10 ayını takip eden ay başı olan 01.11.1999 tarihinden itibaren 31.12 1999 tarihine kadar olan sürede davacının Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi doğru ise de kesintinin bulunmadığı 01.01.2000-31.09.2003 ve 01.01.2004-31.12.2004 tarihleri arasındaki süre yönünden 2926 sayılı yasanın 10 maddesindeki koşulları bulunmadığı ve tarımsal faaliyeti ısbatlanamadığı için istemin reddine; Kurum tarafından kabul edilen 01.10.2003-31.12.2003; 01,10,2005-28.06.2011 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise dava açılmasında hukuki yararı bulunmadığı gerekçesi ile istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.