Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/1666 K.2011/14418

Davacı, 1.11.2009 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbitine, ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 30.7.2002 tarihinde tarım ... sigortalılığının terki işleminin iptaline dair Kurum işleminin iptali ile 1.10.2002 tarihinden itibaren 2925 sayılı Yasa kapsamında tarım sigortalısı olduğunun tespiti ile 1.11.2009 tarihinden itibaren almaya hak kazandığı yaşlılık aylıklarının faiziyle birlikte ödenmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mülga 2926 sayılı Yasa'nın 2.maddesinin 1.fıkrasına göre " Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3 üncü maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanlar, bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar." Yasa'nın 3.maddesinin ( b ) bendine göre tarımsal faaliyette bulunanlar tabiri;

kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanları ifade etmektedir.

Öte yandan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık zorunlu olup bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Yasa'nın 2.maddesine göre sigortalı sayılanların, sigortalı hak ve yükümlülüğünü ortadan kaldırmak amacıyla Kuruma sundukları dilekçe ve belgelere hukuki değer verilemez.

Somut olayda, davacının başvurusu üzerine 1.8.1988 tarihinden itibaren üzerine 2926 sayılı Yasa kapsamında zorunlu tarım ... sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı, 30.7.2002 tarihli "Tarım Sigortalısının Tarımsal Faaliyetini Terk Etmesi Halinde ...'a Vereceği Belge" başlıklı işi bırakma formunu Kuruma sunması üzerine bu tarih itibariyle sigortalılığının durdurulduğu, anılan formda davacının ziraat odası kaydının bulunmadığına yönelik Kandıra Ziraat Odası yetkililerinin imzasının bulunduğu halde davacının 2.9.2001-4.4.2005 tarihleri arasında üye kaydının bulunduğu,

davacının 1.10.2002 tarihinden itibaren 2925 sayılı Yasa kapsamında tarım sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı ve 1260 gün prim ödeyerek 28.10.2009 tarihinde 506 sayılı Yasa'nın Geçici 81. maddesi kapsamında yaşlılık aylığı talep ettiği, Kurumun yaşlılık aylığı işlemleri esnasında davacının Trakyabirlik kaydının 18.5.2005 tarihine kadar devam ettiğini tespit etmesi üzerine tarım sigortalılığının 30.7.2002 tarihinde terkine dair işlemini iptal ederek tarım ... sigortalılığını yeniden başlattığı ve 30.7.2002-30.5.2005 tarihleri arasındaki döneme ait primlerin ödenmesini istediği,

davacının sunduğu 30.7.2002 tarihli işi bırakma formunda 2.9.2001 tarihinde başlayan ve 4.4.2005 tarihinde sona eren Kandıra Ziraat Odası kaydının açıkça saklandığı, 30.9.1998-18.5.2005 tarihleri arasında SS 738 sayılı Kandıra Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi kaydının, 11.11.1992-18.5.2005 tarihleri arasında Trakyabirlik kaydının bulunduğu, davacının 2002-2003-2004 yıllarında SS 738 sayılı Kandıra Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi'ne ürün teslim ettiği (ayçiçeği), 4.5.2007 tarihinde kadastrodan adına tescil gören 68.328,37 m2 yüzölçümünde 17 adet tarımsal taşınmazının bulunduğu,

Kandıra Ziraat Odası'nın 23.9.2010 günlü yazısı ve ekinde yer alan belgelere göre davacının 2003-2004-2005 yıllarında tarımsal faaliyetinin bulunduğu, 17 adet tarım arazisi bulunan bir kişinin kendi adına ve hesabına bağımsız bir biçimde tarımsal faaliyette bulunmak (çiftçilik) yerine tarım işçiliğini tercih etmesinin de hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve böylece SS 738 sayılı Kandıra Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi ve Trakyabirlik kaydının son bulduğu tarihe göre davacının en azından 30.5.2005 tarihine kadar tarımsal faaliyetinin bulunduğu çok açık olduğu halde mahkemece davacının bu dönemde 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım

... sigortalısı olmadığının kabulü yerinde olmadığı gibi, davacının 1.6.2005 tarihinden sonra tarımsal faaliyeti bulunup bulunmadığının da yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmeden davacının tarım ... sigortalısı sayılamayacağına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının 30.5.2005 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunu kabul etmek, 1.6.2005 ve sonrası dönem yönünden ise köy muhtarı ile ihtiyar meclisi üyelerini ve gerek görülürse kolluk araştırması ile belirlenecek kamu tanıklarını dinlemek suretiyle uyuşmazlığa konu dönemde davacının tarımsal faaliyeti olup olmadığını ve tarımsal faaliyetlerinin hangi tarihte sona erdiğini araştırmak, davacının tarımsal destek almak amacıyla İlçe Tarım Müdürlüğü'ne sunduğu belgeler ile tarımsal destek ödenmesine ilişkin belgelerin onaylı örneklerini istemek,

davacının bu dönemde ürün teslim etmesi muhtemel kuruluşlardan ürün teslimi veya prim kesintisi olup olmadığını sormak, tarımsal faaliyetinin devam ettiğinin anlaşılması halinde Yasa'nın 6/ı bendine göre yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olup olmadığını (Yasa'nın Geçici 16.maddesini de gözeterek ) tespit ettirmek, davacının davaya konu dönemde tarımsal faaliyette bulunması nedeniyle 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalısı sayılıp sayılmayacağını belirlemek,

yaşlılık aylığı koşullarını da buna göre değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.